Gita Bengali

শ্রীমদ ভগবদ গীত প্রথমো‌உধ্য়ায়ঃ

admin

অথ প্রথমো‌உধ্য়ায়ঃ |

ধৃতরাষ্ট্র উবাচ |

ধর্মক্ষেত্রে কুরুক্ষেত্রে সমবেতা য়ুয়ুত্সবঃ |
মামকাঃ পাংডবাশ্চৈব কিমকুর্বত সংজয় || 1 ||

সংজয় উবাচ |

দৃষ্ট্বা তু পাংডবানীকং ব্য়ূঢং দুর্য়োধনস্তদা |
আচার্য়মুপসংগম্য় রাজা বচনমব্রবীত || 2 ||

পশ্য়ৈতাং পাংডুপুত্রাণামাচার্য় মহতীং চমূম |
ব্য়ূঢাং দ্রুপদপুত্রেণ তব শিষ্য়েণ ধীমতা || 3 ||

অত্র শূরা মহেষ্বাসা ভীমার্জুনসমা য়ুধি |
য়ুয়ুধানো বিরাটশ্চ দ্রুপদশ্চ মহারথঃ || 4 ||

ধৃষ্টকেতুশ্চেকিতানঃ কাশিরাজশ্চ বীর্য়বান |
পুরুজিত্কুন্তিভোজশ্চ শৈব্য়শ্চ নরপুংগবঃ || 5 ||

য়ুধামন্য়ুশ্চ বিক্রান্ত উত্তমৌজাশ্চ বীর্য়বান |
সৌভদ্রো দ্রৌপদেয়াশ্চ সর্ব এব মহারথাঃ || 6 ||

অস্মাকং তু বিশিষ্টা য়ে তান্নিবোধ দ্বিজোত্তম |
নায়কা মম সৈন্য়স্য় সংজ্ঞার্থং তান্ব্রবীমি তে || 7 ||

ভবান্ভীষ্মশ্চ কর্ণশ্চ কৃপশ্চ সমিতিংজয়ঃ |
অশ্বত্থামা বিকর্ণশ্চ সৌমদত্তিস্তথৈব চ || 8 ||

অন্য়ে চ বহবঃ শূরা মদর্থে ত্য়ক্তজীবিতাঃ |
নানাশস্ত্রপ্রহরণাঃ সর্বে য়ুদ্ধবিশারদাঃ || 9 ||

অপর্য়াপ্তং তদস্মাকং বলং ভীষ্মাভিরক্ষিতম |
পর্য়াপ্তং ত্বিদমেতেষাং বলং ভীমাভিরক্ষিতম || 1০ ||

অয়নেষু চ সর্বেষু য়থাভাগমবস্থিতাঃ |
ভীষ্মমেবাভিরক্ষন্তু ভবন্তঃ সর্ব এব হি || 11 ||

তস্য় সংজনয়ন্হর্ষং কুরুবৃদ্ধঃ পিতামহঃ |
সিংহনাদং বিনদ্য়োচ্চৈঃ শংখং দধ্মৌ প্রতাপবান || 12 ||

ততঃ শংখাশ্চ ভের্য়শ্চ পণবানকগোমুখাঃ |
সহসৈবাভ্য়হন্য়ন্ত স শব্দস্তুমুলো‌உভবত || 13 ||

ততঃ শ্বেতৈর্হয়ৈর্য়ুক্তে মহতি স্য়ন্দনে স্থিতৌ |
মাধবঃ পাংডবশ্চৈব দিব্য়ৌ শংখৌ প্রদঘ্মতুঃ || 14 ||

পাঞ্চজন্য়ং হৃষীকেশো দেবদত্তং ধনংজয়ঃ |
পৌণ্ড্রং দধ্মৌ মহাশংখং ভীমকর্মা বৃকোদরঃ || 15 ||

অনন্তবিজয়ং রাজা কুন্তীপুত্রো য়ুধিষ্ঠিরঃ |
নকুলঃ সহদেবশ্চ সুঘোষমণিপুষ্পকৌ || 16 ||

কাশ্য়শ্চ পরমেষ্বাসঃ শিখণ্ডী চ মহারথঃ |
ধৃষ্টদ্য়ুম্নো বিরাটশ্চ সাত্য়কিশ্চাপরাজিতঃ || 17 ||

দ্রুপদো দ্রৌপদেয়াশ্চ সর্বশঃ পৃথিবীপতে |
সৌভদ্রশ্চ মহাবাহুঃ শংখান্দধ্মুঃ পৃথক্পৃথক || 18 ||

স ঘোষো ধার্তরাষ্ট্রাণাং হৃদয়ানি ব্য়দারয়ত |
নভশ্চ পৃথিবীং চৈব তুমুলো ব্য়নুনাদয়ন || 19 ||

অথ ব্য়বস্থিতান্দৃষ্ট্বা ধার্তরাষ্ট্রান্কপিধ্বজঃ |
প্রবৃত্তে শস্ত্রসংপাতে ধনুরুদ্য়ম্য় পাংডবঃ || 2০ ||

হৃষীকেশং তদা বাক্য়মিদমাহ মহীপতে |

অর্জুন উবাচ |

সেনয়োরুভয়োর্মধ্য়ে রথং স্থাপয় মে‌உচ্য়ুত || 21 ||

য়াবদেতান্নিরীক্ষে‌உহং য়োদ্ধুকামানবস্থিতান |
কৈর্ময়া সহ য়োদ্ধব্য়মস্মিন্রণসমুদ্য়মে || 22 ||

য়োত্স্য়মানানবেক্ষে‌உহং য় এতে‌உত্র সমাগতাঃ |
ধার্তরাষ্ট্রস্য় দুর্বুদ্ধের্য়ুদ্ধে প্রিয়চিকীর্ষবঃ || 23 ||

সংজয় উবাচ |
এবমুক্তো হৃষীকেশো গুডাকেশেন ভারত |
সেনয়োরুভয়োর্মধ্য়ে স্থাপয়িত্বা রথোত্তমম || 24 ||

ভীষ্মদ্রোণপ্রমুখতঃ সর্বেষাং চ মহীক্ষিতাম |
উবাচ পার্থ পশ্য়ৈতান্সমবেতান্কুরূনিতি || 25 ||

তত্রাপশ্য়ত্স্থিতান্পার্থঃ পিতঊনথ পিতামহান |
আচার্য়ান্মাতুলান্ভ্রাতঊন্পুত্রান্পৌত্রান্সখীংস্তথা || 26 ||

শ্বশুরান্সুহৃদশ্চৈব সেনয়োরুভয়োরপি |
তান্সমীক্ষ্য় স কৌন্তেয়ঃ সর্বান্বন্ধূনবস্থিতান || 27 ||

কৃপয়া পরয়াবিষ্টো বিষীদন্নিদমব্রবীত |

অর্জুন উবাচ |

দৃষ্ট্বেমং স্বজনং কৃষ্ণ য়ুয়ুত্সুং সমুপস্থিতম || 28 ||

সীদন্তি মম গাত্রাণি মুখং চ পরিশুষ্য়তি |
বেপথুশ্চ শরীরে মে রোমহর্ষশ্চ জায়তে || 29 ||

গাণ্ডীবং স্রংসতে হস্তাত্ত্বক্চৈব পরিদহ্য়তে |
ন চ শক্নোম্য়বস্থাতুং ভ্রমতীব চ মে মনঃ || 3০ ||

নিমিত্তানি চ পশ্য়ামি বিপরীতানি কেশব |
ন চ শ্রেয়ো‌உনুপশ্য়ামি হত্বা স্বজনমাহবে || 31 ||

ন কাঙ্ক্ষে বিজয়ং কৃষ্ণ ন চ রাজ্য়ং সুখানি চ |
কিং নো রাজ্য়েন গোবিন্দ কিং ভোগৈর্জীবিতেন বা || 32 ||

য়েষামর্থে কাঙ্ক্ষিতং নো রাজ্য়ং ভোগাঃ সুখানি চ |
ত ইমে‌உবস্থিতা য়ুদ্ধে প্রাণাংস্ত্য়ক্ত্বা ধনানি চ || 33 ||

আচার্য়াঃ পিতরঃ পুত্রাস্তথৈব চ পিতামহাঃ |
মাতুলাঃ শ্বশুরাঃ পৌত্রাঃ শ্য়ালাঃ সংবন্ধিনস্তথা || 34 ||

এতান্ন হন্তুমিচ্ছামি ঘ্নতো‌உপি মধুসূদন |
অপি ত্রৈলোক্য়রাজ্য়স্য় হেতোঃ কিং নু মহীকৃতে || 35 ||

নিহত্য় ধার্তরাষ্ট্রান্নঃ কা প্রীতিঃ স্য়াজ্জনার্দন |
পাপমেবাশ্রয়েদস্মান্হত্বৈতানাততায়িনঃ || 36 ||

তস্মান্নার্হা বয়ং হন্তুং ধার্তরাষ্ট্রান্স্ববান্ধবান |
স্বজনং হি কথং হত্বা সুখিনঃ স্য়াম মাধব || 37 ||

য়দ্য়প্য়েতে ন পশ্য়ন্তি লোভোপহতচেতসঃ |
কুলক্ষয়কৃতং দোষং মিত্রদ্রোহে চ পাতকম || 38 ||

কথং ন জ্ঞেয়মস্মাভিঃ পাপাদস্মান্নিবর্তিতুম |
কুলক্ষয়কৃতং দোষং প্রপশ্য়দ্ভির্জনার্দন || 39 ||

কুলক্ষয়ে প্রণশ্য়ন্তি কুলধর্মাঃ সনাতনাঃ |
ধর্মে নষ্টে কুলং কৃত্স্নমধর্মো‌உভিভবত্য়ুত || 4০ ||

অধর্মাভিভবাত্কৃষ্ণ প্রদুষ্য়ন্তি কুলস্ত্রিয়ঃ |
স্ত্রীষু দুষ্টাসু বার্ষ্ণেয় জায়তে বর্ণসংকরঃ || 41 ||

সংকরো নরকায়ৈব কুলঘ্নানাং কুলস্য় চ |
পতন্তি পিতরো হ্য়েষাং লুপ্তপিণ্ডোদকক্রিয়াঃ || 42 ||

দোষৈরেতৈঃ কুলঘ্নানাং বর্ণসংকরকারকৈঃ |
উত্সাদ্য়ন্তে জাতিধর্মাঃ কুলধর্মাশ্চ শাশ্বতাঃ || 43 ||

উত্সন্নকুলধর্মাণাং মনুষ্য়াণাং জনার্দন |
নরকে‌உনিয়তং বাসো ভবতীত্য়নুশুশ্রুম || 44 ||

অহো বত মহত্পাপং কর্তুং ব্য়বসিতা বয়ম |
য়দ্রাজ্য়সুখলোভেন হন্তুং স্বজনমুদ্য়তাঃ || 45 ||

য়দি মামপ্রতীকারমশস্ত্রং শস্ত্রপাণয়ঃ |
ধার্তরাষ্ট্রা রণে হন্য়ুস্তন্মে ক্ষেমতরং ভবেত || 46 ||

সংজয় উবাচ |
এবমুক্ত্বার্জুনঃ সংখ্য়ে রথোপস্থ উপাবিশত |
বিসৃজ্য় সশরং চাপং শোকসংবিগ্নমানসঃ || 47 ||

ওং তত্সদিতি শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্য়ায়াং য়োগশাস্ত্রে শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে

অর্জুনবিষাদয়োগো নাম প্রথমো‌உধ্য়ায়ঃ ||1 ||

Gita English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 2

admin

atha dvitīyo‌உdhyāyaḥ |

sañjaya uvāca |
taṃ tathā kṛpayāviṣṭamaśrupūrṇākulekṣaṇam |
viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ || 1 ||

śrībhagavānuvāca |
kutastvā kaśmalamidaṃ viṣame samupasthitam |
anāryajuṣṭamasvargyamakīrtikaramarjuna || 2 ||

klaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate |
kṣudraṃ hṛdayadaurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa || 3 ||

arjuna uvāca |
kathaṃ bhīṣmamahaṃ sāṅkhye droṇaṃ ca madhusūdana |
iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāvarisūdana || 4 ||

gurūnahatvā hi mahānubhāvānśreyo bhoktuṃ bhaikṣyamapīha loke |
hatvārthakāmāṃstu gurunihaiva bhuñjīya bhogān‌உrudhirapradigdhān || 5 ||

na caitadvidmaḥ kataranno garīyo yadvā jayema yadi vā no jayeyuḥ |
yāneva hatvā na jijīviṣāmaste‌உvasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ || 6 ||

kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ pṛcchāmi tvāṃ dharmasaṃmūḍhacetāḥ |
yacchreyaḥ syānniścitaṃ brūhi tanme śiṣyaste‌உhaṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam || 7 ||

na hi prapaśyāmi mamāpanudyādyacchokamucchoṣaṇamindriyāṇām |
avāpya bhūmāvasapatnamṛddhaṃ rājyaṃ surāṇāmapi cādhipatyam || 8 ||

sañjaya uvāca |
evamuktvā hṛṣīkeśaṃ guḍākeśaḥ parantapa |
na yotsya iti govindamuktvā tūṣṇīṃ babhūva ha || 9 ||

tamuvāca hṛṣīkeśaḥ prahasanniva bhārata |
senayorubhayormadhye viṣīdantamidaṃ vacaḥ || 10 ||

śrībhagavānuvāca |
aśocyānanvaśocastvaṃ praṅñāvādāṃśca bhāṣase |
gatāsūnagatāsūṃśca nānuśocanti paṇḍitāḥ || 11 ||

na tvevāhaṃ jātu nāsaṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ |
na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayamataḥ param || 12 ||

dehino‌உsminyathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā |
tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati || 13 ||

mātrāsparśāstu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ |
āgamāpāyino‌உnityāstāṃstitikṣasva bhārata || 14 ||

yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha |
samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so‌உmṛtatvāya kalpate || 15 ||

nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayorapi dṛṣṭo‌உntastvanayostattvadarśibhiḥ || 16 ||

avināśi tu tadviddhi yena sarvamidaṃ tatam |
vināśamavyayasyāsya na kaścitkartumarhati || 17 ||

antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ |
anāśino‌உprameyasya tasmādyudhyasva bhārata || 18 ||

ya enaṃ vetti hantāraṃ yaścainaṃ manyate hatam |
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate || 19 ||

na jāyate mriyate vā kadācinnāyaṃ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ |
ajo nityaḥ śāśvato‌உyaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre || 20 ||

vedāvināśinaṃ nityaṃ ya enamajamavyayam |
athaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam || 21||
vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro‌உparāṇi |
tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇānyanyāni saṃyāti navāni dehī || 22 ||

nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ |
na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ || 23 ||

acchedyo‌உyamadāhyo‌உyamakledyo‌உśoṣya eva ca |
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo‌உyaṃ sanātanaḥ || 24 ||

avyakto‌உyamacintyo‌உyamavikāryo‌உyamucyate |
tasmādevaṃ viditvainaṃ nānuśocitumarhasi || 25 ||

atha cainaṃ nityajātaṃ nityaṃ vā manyase mṛtam |
tathāpi tvaṃ mahābāho naivaṃ śocitumarhasi || 26 ||

jātasya hi dhruvo mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca |
tasmādaparihārye‌உrthe na tvaṃ śocitumarhasi || 27 ||

avyaktādīni bhūtāni vyaktamadhyāni bhārata |
avyaktanidhanānyeva tatra kā paridevanā || 28 ||

āścaryavatpaśyati kaścidenamāścaryavadvadati tathaiva cānyaḥ |
āścaryavaccainamanyaḥ śṛṇoti śrutvāpyenaṃ veda na caiva kaścit || 29 ||

dehī nityamavadhyo‌உyaṃ dehe sarvasya bhārata |
tasmātsarvāṇi bhūtāni na tvaṃ śocitumarhasi || 30 ||

svadharmamapi cāvekṣya na vikampitumarhasi |
dharmyāddhi yuddhācchreyo‌உnyatkṣatriyasya na vidyate || 31 ||

yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāramapāvṛtam |
sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddhamīdṛśam || 32 ||

atha cettvamimaṃ dharmyaṃ saṅgrāmaṃ na kariṣyasi |
tataḥ svadharmaṃ kīrtiṃ ca hitvā pāpamavāpsyasi || 33 ||

akīrtiṃ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te‌உvyayām |
sambhāvitasya cākīrtirmaraṇādatiricyate || 34 ||

bhayādraṇāduparataṃ maṃsyante tvāṃ mahārathāḥ |
yeṣāṃ ca tvaṃ bahumato bhūtvā yāsyasi lāghavam || 35 ||

avācyavādāṃśca bahūnvadiṣyanti tavāhitāḥ |
nindantastava sāmarthyaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim || 36 ||

hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm |
tasmāduttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || 37 ||

sukhaduḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau |
tato yuddhāya yujyasva naivaṃ pāpamavāpsyasi || 38 ||

eṣā te‌உbhihitā sāṅkhye buddhiryoge tvimāṃ śṛṇu |
buddhyā yukto yayā pārtha karmabandhaṃ prahāsyasi || 39 ||

nehābhikramanāśo‌உsti pratyavāyo na vidyate |
svalpamapyasya dharmasya trāyate mahato bhayāt || 40 ||

vyavasāyātmikā buddhirekeha kurunandana |
bahuśākhā hyanantāśca buddhayo‌உvyavasāyinām || 41 ||

yāmimāṃ puṣpitāṃ vācaṃ pravadantyavipaścitaḥ |
vedavādaratāḥ pārtha nānyadastīti vādinaḥ || 42 ||

kāmātmānaḥ svargaparā janmakarmaphalapradām |
kriyāviśeṣabahulāṃ bhogaiśvaryagatiṃ prati || 43 ||

bhogaiśvaryaprasaktānāṃ tayāpahṛtacetasām |
vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate || 44 ||

traiguṇyaviṣayā vedā nistraiguṇyo bhavārjuna |
nirdvandvo nityasattvastho niryogakṣema ātmavān || 45 ||

yāvānartha udapāne sarvataḥ samplutodake |
tāvānsarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ || 46 ||

karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana |
mā karmaphalaheturbhūrmā te saṅgo‌உstvakarmaṇi || 47 ||

yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya |
siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate || 48 ||

dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanañjaya |
buddhau śaraṇamanviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ || 49 ||

buddhiyukto jahātīha ubhe sukṛtaduṣkṛte |
tasmādyogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśalam || 50 ||

karmajaṃ buddhiyuktā hi phalaṃ tyaktvā manīṣiṇaḥ |
janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchantyanāmayam || 51 ||

yadā te mohakalilaṃ buddhirvyatitariṣyati |
tadā gantāsi nirvedaṃ śrotavyasya śrutasya ca || 52 ||

śrutivipratipannā te yadā sthāsyati niścalā |
samādhāvacalā buddhistadā yogamavāpsyasi || 53 ||

arjuna uvāca |
sthitapraṅñasya kā bhāṣā samādhisthasya keśava |
sthitadhīḥ kiṃ prabhāṣeta kimāsīta vrajeta kim || 54 ||

śrībhagavānuvāca |
prajahāti yadā kāmānsarvānpārtha manogatān |
ātmanyevātmanā tuṣṭaḥ sthitapraṅñastadocyate || 55 ||

duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ |
vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate || 56 ||

yaḥ sarvatrānabhisnehastattatprāpya śubhāśubham |
nābhinandati na dveṣṭi tasya praṅñā pratiṣṭhitā || 57 ||

yadā saṃharate cāyaṃ kūrmo‌உṅgānīva sarvaśaḥ |
indriyāṇīndriyārthebhyastasya praṅñā pratiṣṭhitā || 58 ||

viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ |
rasavarjaṃ raso‌உpyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate || 59 ||

yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ |
indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ || 60 ||

tāni sarvāṇi saṃyamya yukta āsīta matparaḥ |
vaśe hi yasyendriyāṇi tasya praṅñā pratiṣṭhitā || 61 ||

dhyāyato viṣayānpuṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |
saṅgātsañjāyate kāmaḥ kāmātkrodho‌உbhijāyate || 62 ||

krodhādbhavati saṃmohaḥ saṃmohātsmṛtivibhramaḥ |
smṛtibhraṃśādbuddhināśo buddhināśātpraṇaśyati || 63 ||

rāgadveṣavimuktaistu viṣayānindriyaiścaran |
ātmavaśyairvidheyātmā prasādamadhigacchati || 64 ||

prasāde sarvaduḥkhānāṃ hānirasyopajāyate |
prasannacetaso hyāśu buddhiḥ paryavatiṣṭhate || 65 ||

nāsti buddhirayuktasya na cāyuktasya bhāvanā |
na cābhāvayataḥ śāntiraśāntasya kutaḥ sukham || 66 ||

indriyāṇāṃ hi caratāṃ yanmano‌உnuvidhīyate |
tadasya harati praṅñāṃ vāyurnāvamivāmbhasi || 67 ||

tasmādyasya mahābāho nigṛhītāni sarvaśaḥ |
indriyāṇīndriyārthebhyastasya praṅñā pratiṣṭhitā || 68 ||

yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī |
yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ || 69 ||

āpūryamāṇamacalapratiṣṭhaṃ samudramāpaḥ praviśanti yadvat |
tadvatkāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntimāpnoti na kāmakāmī || 70 ||

vihāya kāmānyaḥ sarvānpumāṃścarati niḥspṛhaḥ |
nirmamo nirahaṅkāraḥ sa śāntimadhigacchati || 71 ||

eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṃ prāpya vimuhyati |
sthitvāsyāmantakāle‌உpi brahmanirvāṇamṛcchati || 72 ||

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde

sāṅkhyayogo nāma dvitīyo‌உdhyāyaḥ ||2 ||

Gita Oriya

ଶ୍ରୀମଦ ଭଗୱଦ ଗୀତ ଦ୍ଵିତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ

admin

ଅଥ ଦ୍ଵିତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ |

ସଂଜୟ ଉଵାଚ |
ତଂ ତଥା କୃପୟାଵିଷ୍ଟମଶ୍ରୁପୂର୍ଣାକୁଲେକ୍ଷଣମ |
ଵିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ଵାକ୍ୟମୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ || 1 ||

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ |
କୁତସ୍ତ୍ଵା କଶ୍ମଲମିଦଂ ଵିଷମେ ସମୁପସ୍ଥିତମ |
ଅନାର୍ୟଜୁଷ୍ଟମସ୍ଵର୍ଗ୍ୟମକୀର୍ତିକରମର୍ଜୁନ || 2 ||

କ୍ଲୈବ୍ୟଂ ମା ସ୍ମ ଗମଃ ପାର୍ଥ ନୈତତ୍ତ୍ଵୟ୍ୟୁପପଦ୍ୟତେ |
କ୍ଷୁଦ୍ରଂ ହୃଦୟଦୌର୍ବଲ୍ୟଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵୋତ୍ତିଷ୍ଠ ପରଂତପ || 3 ||

ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ |
କଥଂ ଭୀଷ୍ମମହଂ ସାଙ୍ଖ୍ୟେ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ମଧୁସୂଦନ |
ଇଷୁଭିଃ ପ୍ରତିୟୋତ୍ସ୍ୟାମି ପୂଜାର୍ହାଵରିସୂଦନ || 4 ||

ଗୁରୂନହତ୍ଵା ହି ମହାନୁଭାଵାନ୍ଶ୍ରେୟୋ ଭୋକ୍ତୁଂ ଭୈକ୍ଷ୍ୟମପୀହ ଲୋକେ |
ହତ୍ଵାର୍ଥକାମାଂସ୍ତୁ ଗୁରୁନିହୈଵ ଭୁଞ୍ଜୀୟ ଭୋଗାନ‌உରୁଧିରପ୍ରଦିଗ୍ଧାନ || 5 ||

ନ ଚୈତଦ୍ଵିଦ୍ମଃ କତରନ୍ନୋ ଗରୀୟୋ ୟଦ୍ଵା ଜୟେମ ୟଦି ଵା ନୋ ଜୟେୟୁଃ |
ୟାନେଵ ହତ୍ଵା ନ ଜିଜୀଵିଷାମସ୍ତେ‌உଵସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରମୁଖେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ || 6 ||

କାର୍ପଣ୍ୟଦୋଷୋପହତସ୍ଵଭାଵଃ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଧର୍ମସଂମୂଢଚେତାଃ |
ୟଚ୍ଛ୍ରେୟଃ ସ୍ୟାନ୍ନିଶ୍ଚିତଂ ବ୍ରୂହି ତନ୍ମେ ଶିଷ୍ୟସ୍ତେ‌உହଂ ଶାଧି ମାଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନମ || 7 ||

ନ ହି ପ୍ରପଶ୍ୟାମି ମମାପନୁଦ୍ୟାଦ୍ୟଚ୍ଛୋକମୁଚ୍ଛୋଷଣମିନ୍ଦ୍ରିୟାଣାମ |
ଅଵାପ୍ୟ ଭୂମାଵସପତ୍ନମୃଦ୍ଧଂ ରାଜ୍ୟଂ ସୁରାଣାମପି ଚାଧିପତ୍ୟମ || 8 ||

ସଂଜୟ ଉଵାଚ |
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଂ ଗୁଡାକେଶଃ ପରଂତପ |
ନ ୟୋତ୍ସ୍ୟ ଇତି ଗୋଵିନ୍ଦମୁକ୍ତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ || 9 ||

ତମୁଵାଚ ହୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ |
ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ଵିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ || 10 ||

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ |
ଅଶୋଚ୍ୟାନନ୍ଵଶୋଚସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାଦାଂଶ୍ଚ ଭାଷସେ |
ଗତାସୂନଗତାସୂଂଶ୍ଚ ନାନୁଶୋଚନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ || 11 ||

ନ ତ୍ଵେଵାହଂ ଜାତୁ ନାସଂ ନ ତ୍ଵଂ ନେମେ ଜନାଧିପାଃ |
ନ ଚୈଵ ନ ଭଵିଷ୍ୟାମଃ ସର୍ଵେ ଵୟମତଃ ପରମ || 12 ||

ଦେହିନୋ‌உସ୍ମିନ୍ୟଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ୟୌଵନଂ ଜରା |
ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ୟତି || 13 ||

ମାତ୍ରାସ୍ପର୍ଶାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେୟ ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖଦାଃ |
ଆଗମାପାୟିନୋ‌உନିତ୍ୟାସ୍ତାଂସ୍ତିତିକ୍ଷସ୍ଵ ଭାରତ || 14 ||

ୟଂ ହି ନ ଵ୍ୟଥୟନ୍ତ୍ୟେତେ ପୁରୁଷଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ |
ସମଦୁଃଖସୁଖଂ ଧୀରଂ ସୋ‌உମୃତତ୍ଵାୟ କଲ୍ପତେ || 15 ||

ନାସତୋ ଵିଦ୍ୟତେ ଭାଵୋ ନାଭାଵୋ ଵିଦ୍ୟତେ ସତଃ |
ଉଭୟୋରପି ଦୃଷ୍ଟୋ‌உନ୍ତସ୍ତ୍ଵନୟୋସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ || 16 ||

ଅଵିନାଶି ତୁ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ୟେନ ସର୍ଵମିଦଂ ତତମ |
ଵିନାଶମଵ୍ୟୟସ୍ୟାସ୍ୟ ନ କଶ୍ଚିତ୍କର୍ତୁମର୍ହତି || 17 ||

ଅନ୍ତଵନ୍ତ ଇମେ ଦେହା ନିତ୍ୟସ୍ୟୋକ୍ତାଃ ଶରୀରିଣଃ |
ଅନାଶିନୋ‌உପ୍ରମେୟସ୍ୟ ତସ୍ମାଦ୍ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ଭାରତ || 18 ||

ୟ ଏନଂ ଵେତ୍ତି ହନ୍ତାରଂ ୟଶ୍ଚୈନଂ ମନ୍ୟତେ ହତମ |
ଉଭୌ ତୌ ନ ଵିଜାନୀତୋ ନାୟଂ ହନ୍ତି ନ ହନ୍ୟତେ || 19 ||

ନ ଜାୟତେ ମ୍ରିୟତେ ଵା କଦାଚିନ୍ନାୟଂ ଭୂତ୍ଵା ଭଵିତା ଵା ନ ଭୂୟଃ |
ଅଜୋ ନିତ୍ୟଃ ଶାଶ୍ଵତୋ‌உୟଂ ପୁରାଣୋ ନ ହନ୍ୟତେ ହନ୍ୟମାନେ ଶରୀରେ || 20 ||

ଵେଦାଵିନାଶିନଂ ନିତ୍ୟଂ ୟ ଏନମଜମଵ୍ୟୟମ |
ଅଥଂ ସ ପୁରୁଷଃ ପାର୍ଥ କଂ ଘାତୟତି ହନ୍ତି କମ || 21||
ଵାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ୟଥା ଵିହାୟ ନଵାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋ‌உପରାଣି |
ତଥା ଶରୀରାଣି ଵିହାୟ ଜୀର୍ଣାନ୍ୟନ୍ୟାନି ସଂୟାତି ନଵାନି ଦେହୀ || 22 ||

ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାଵକଃ |
ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦୟନ୍ତ୍ୟାପୋ ନ ଶୋଷୟତି ମାରୁତଃ || 23 ||

ଅଚ୍ଛେଦ୍ୟୋ‌உୟମଦାହ୍ୟୋ‌உୟମକ୍ଲେଦ୍ୟୋ‌உଶୋଷ୍ୟ ଏଵ ଚ |
ନିତ୍ୟଃ ସର୍ଵଗତଃ ସ୍ଥାଣୁରଚଲୋ‌உୟଂ ସନାତନଃ || 24 ||

ଅଵ୍ୟକ୍ତୋ‌உୟମଚିନ୍ତ୍ୟୋ‌உୟମଵିକାର୍ୟୋ‌உୟମୁଚ୍ୟତେ |
ତସ୍ମାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵୈନଂ ନାନୁଶୋଚିତୁମର୍ହସି || 25 ||

ଅଥ ଚୈନଂ ନିତ୍ୟଜାତଂ ନିତ୍ୟଂ ଵା ମନ୍ୟସେ ମୃତମ |
ତଥାପି ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ନୈଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି || 26 ||

ଜାତସ୍ୟ ହି ଧ୍ରୁଵୋ ମୃତ୍ୟୁର୍ଧ୍ରୁଵଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ୟ ଚ |
ତସ୍ମାଦପରିହାର୍ୟେ‌உର୍ଥେ ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି || 27 ||

ଅଵ୍ୟକ୍ତାଦୀନି ଭୂତାନି ଵ୍ୟକ୍ତମଧ୍ୟାନି ଭାରତ |
ଅଵ୍ୟକ୍ତନିଧନାନ୍ୟେଵ ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା || 28 ||

ଆଶ୍ଚର୍ୟଵତ୍ପଶ୍ୟତି କଶ୍ଚିଦେନମାଶ୍ଚର୍ୟଵଦ୍ଵଦତି ତଥୈଵ ଚାନ୍ୟଃ |
ଆଶ୍ଚର୍ୟଵଚ୍ଚୈନମନ୍ୟଃ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାପ୍ୟେନଂ ଵେଦ ନ ଚୈଵ କଶ୍ଚିତ || 29 ||

ଦେହୀ ନିତ୍ୟମଵଧ୍ୟୋ‌உୟଂ ଦେହେ ସର୍ଵସ୍ୟ ଭାରତ |
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି || 30 ||

ସ୍ଵଧର୍ମମପି ଚାଵେକ୍ଷ୍ୟ ନ ଵିକମ୍ପିତୁମର୍ହସି |
ଧର୍ମ୍ୟାଦ୍ଧି ୟୁଦ୍ଧାଚ୍ଛ୍ରେୟୋ‌உନ୍ୟତ୍କ୍ଷତ୍ରିୟସ୍ୟ ନ ଵିଦ୍ୟତେ || 31 ||

ୟଦୃଚ୍ଛୟା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରମପାଵୃତମ |
ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିୟାଃ ପାର୍ଥ ଲଭନ୍ତେ ୟୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ || 32 ||

ଅଥ ଚେତ୍ତ୍ଵମିମଂ ଧର୍ମ୍ୟଂ ସଂଗ୍ରାମଂ ନ କରିଷ୍ୟସି |
ତତଃ ସ୍ଵଧର୍ମଂ କୀର୍ତିଂ ଚ ହିତ୍ଵା ପାପମଵାପ୍ସ୍ୟସି || 33 ||

ଅକୀର୍ତିଂ ଚାପି ଭୂତାନି କଥୟିଷ୍ୟନ୍ତି ତେ‌உଵ୍ୟୟାମ |
ସଂଭାଵିତସ୍ୟ ଚାକୀର୍ତିର୍ମରଣାଦତିରିଚ୍ୟତେ || 34 ||

ଭୟାଦ୍ରଣାଦୁପରତଂ ମଂସ୍ୟନ୍ତେ ତ୍ଵାଂ ମହାରଥାଃ |
ୟେଷାଂ ଚ ତ୍ଵଂ ବହୁମତୋ ଭୂତ୍ଵା ୟାସ୍ୟସି ଲାଘଵମ || 35 ||

ଅଵାଚ୍ୟଵାଦାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ଵଦିଷ୍ୟନ୍ତି ତଵାହିତାଃ |
ନିନ୍ଦନ୍ତସ୍ତଵ ସାମର୍ଥ୍ୟଂ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ || 36 ||

ହତୋ ଵା ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜିତ୍ଵା ଵା ଭୋକ୍ଷ୍ୟସେ ମହୀମ |
ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେୟ ୟୁଦ୍ଧାୟ କୃତନିଶ୍ଚୟଃ || 37 ||

ସୁଖଦୁଃଖେ ସମେ କୃତ୍ଵା ଲାଭାଲାଭୌ ଜୟାଜୟୌ |
ତତୋ ୟୁଦ୍ଧାୟ ୟୁଜ୍ୟସ୍ଵ ନୈଵଂ ପାପମଵାପ୍ସ୍ୟସି || 38 ||

ଏଷା ତେ‌உଭିହିତା ସାଙ୍ଖ୍ୟେ ବୁଦ୍ଧିର୍ୟୋଗେ ତ୍ଵିମାଂ ଶୃଣୁ |
ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ୟୁକ୍ତୋ ୟୟା ପାର୍ଥ କର୍ମବନ୍ଧଂ ପ୍ରହାସ୍ୟସି || 39 ||

ନେହାଭିକ୍ରମନାଶୋ‌உସ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟଵାୟୋ ନ ଵିଦ୍ୟତେ |
ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ୟସ୍ୟ ଧର୍ମସ୍ୟ ତ୍ରାୟତେ ମହତୋ ଭୟାତ || 40 ||

ଵ୍ୟଵସାୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେକେହ କୁରୁନନ୍ଦନ |
ବହୁଶାଖା ହ୍ୟନନ୍ତାଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧୟୋ‌உଵ୍ୟଵସାୟିନାମ || 41 ||

ୟାମିମାଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ଵାଚଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତ୍ୟଵିପଶ୍ଚିତଃ |
ଵେଦଵାଦରତାଃ ପାର୍ଥ ନାନ୍ୟଦସ୍ତୀତି ଵାଦିନଃ || 42 ||

କାମାତ୍ମାନଃ ସ୍ଵର୍ଗପରା ଜନ୍ମକର୍ମଫଲପ୍ରଦାମ |
କ୍ରିୟାଵିଶେଷବହୁଲାଂ ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ୟଗତିଂ ପ୍ରତି || 43 ||

ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ୟପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ତୟାପହୃତଚେତସାମ |
ଵ୍ୟଵସାୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଧୌ ନ ଵିଧୀୟତେ || 44 ||

ତ୍ରୈଗୁଣ୍ୟଵିଷୟା ଵେଦା ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ୟୋ ଭଵାର୍ଜୁନ |
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ନିତ୍ୟସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥୋ ନିର୍ୟୋଗକ୍ଷେମ ଆତ୍ମଵାନ || 45 ||

ୟାଵାନର୍ଥ ଉଦପାନେ ସର୍ଵତଃ ସଂପ୍ଲୁତୋଦକେ |
ତାଵାନ୍ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୟ ଵିଜାନତଃ || 46 ||

କର୍ମଣ୍ୟେଵାଧିକାରସ୍ତେ ମା ଫଲେଷୁ କଦାଚନ |
ମା କର୍ମଫଲହେତୁର୍ଭୂର୍ମା ତେ ସଙ୍ଗୋ‌உସ୍ତ୍ଵକର୍ମଣି || 47 ||

ୟୋଗସ୍ଥଃ କୁରୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଧନଂଜୟ |
ସିଦ୍ଧ୍ୟସିଦ୍ଧ୍ୟୋଃ ସମୋ ଭୂତ୍ଵା ସମତ୍ଵଂ ୟୋଗ ଉଚ୍ୟତେ || 48 ||

ଦୂରେଣ ହ୍ୟଵରଂ କର୍ମ ବୁଦ୍ଧିୟୋଗାଦ୍ଧନଂଜୟ |
ବୁଦ୍ଧୌ ଶରଣମନ୍ଵିଚ୍ଛ କୃପଣାଃ ଫଲହେତଵଃ || 49 ||

ବୁଦ୍ଧିୟୁକ୍ତୋ ଜହାତୀହ ଉଭେ ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ |
ତସ୍ମାଦ୍ୟୋଗାୟ ୟୁଜ୍ୟସ୍ଵ ୟୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଲମ || 50 ||

କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିୟୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ମନୀଷିଣଃ |
ଜନ୍ମବନ୍ଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ୟନାମୟମ || 51 ||

ୟଦା ତେ ମୋହକଲିଲଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵ୍ୟତିତରିଷ୍ୟତି |
ତଦା ଗନ୍ତାସି ନିର୍ଵେଦଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ୟସ୍ୟ ଶ୍ରୁତସ୍ୟ ଚ || 52 ||

ଶ୍ରୁତିଵିପ୍ରତିପନ୍ନା ତେ ୟଦା ସ୍ଥାସ୍ୟତି ନିଶ୍ଚଲା |
ସମାଧାଵଚଲା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦା ୟୋଗମଵାପ୍ସ୍ୟସି || 53 ||

ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ |
ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ୟ କା ଭାଷା ସମାଧିସ୍ଥସ୍ୟ କେଶଵ |
ସ୍ଥିତଧୀଃ କିଂ ପ୍ରଭାଷେତ କିମାସୀତ ଵ୍ରଜେତ କିମ || 54 ||

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ |
ପ୍ରଜହାତି ୟଦା କାମାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପାର୍ଥ ମନୋଗତାନ |
ଆତ୍ମନ୍ୟେଵାତ୍ମନା ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ତଦୋଚ୍ୟତେ || 55 ||

ଦୁଃଖେଷ୍ଵନୁଦ୍ଵିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖେଷୁ ଵିଗତସ୍ପୃହଃ |
ଵୀତରାଗଭୟକ୍ରୋଧଃ ସ୍ଥିତଧୀର୍ମୁନିରୁଚ୍ୟତେ || 56 ||

ୟଃ ସର୍ଵତ୍ରାନଭିସ୍ନେହସ୍ତତ୍ତତ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଶୁଭାଶୁଭମ |
ନାଭିନନ୍ଦତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତସ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା || 57 ||

ୟଦା ସଂହରତେ ଚାୟଂ କୂର୍ମୋ‌உଙ୍ଗାନୀଵ ସର୍ଵଶଃ |
ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଭ୍ୟସ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା || 58 ||

ଵିଷୟା ଵିନିଵର୍ତନ୍ତେ ନିରାହାରସ୍ୟ ଦେହିନଃ |
ରସଵର୍ଜଂ ରସୋ‌உପ୍ୟସ୍ୟ ପରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଵର୍ତତେ || 59 ||

ୟତତୋ ହ୍ୟପି କୌନ୍ତେୟ ପୁରୁଷସ୍ୟ ଵିପଶ୍ଚିତଃ |
ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପ୍ରମାଥୀନି ହରନ୍ତି ପ୍ରସଭଂ ମନଃ || 60 ||

ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଂୟମ୍ୟ ୟୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ |
ଵଶେ ହି ୟସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ତସ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା || 61 ||

ଧ୍ୟାୟତୋ ଵିଷୟାନ୍ପୁଂସଃ ସଙ୍ଗସ୍ତେଷୂପଜାୟତେ |
ସଙ୍ଗାତ୍ସଂଜାୟତେ କାମଃ କାମାତ୍କ୍ରୋଧୋ‌உଭିଜାୟତେ || 62 ||

କ୍ରୋଧାଦ୍ଭଵତି ସଂମୋହଃ ସଂମୋହାତ୍ସ୍ମୃତିଵିଭ୍ରମଃ |
ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶାଦ୍ବୁଦ୍ଧିନାଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶାତ୍ପ୍ରଣଶ୍ୟତି || 63 ||

ରାଗଦ୍ଵେଷଵିମୁକ୍ତୈସ୍ତୁ ଵିଷୟାନିନ୍ଦ୍ରିୟୈଶ୍ଚରନ |
ଆତ୍ମଵଶ୍ୟୈର୍ଵିଧେୟାତ୍ମା ପ୍ରସାଦମଧିଗଚ୍ଛତି || 64 ||

ପ୍ରସାଦେ ସର୍ଵଦୁଃଖାନାଂ ହାନିରସ୍ୟୋପଜାୟତେ |
ପ୍ରସନ୍ନଚେତସୋ ହ୍ୟାଶୁ ବୁଦ୍ଧିଃ ପର୍ୟଵତିଷ୍ଠତେ || 65 ||

ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧିରୟୁକ୍ତସ୍ୟ ନ ଚାୟୁକ୍ତସ୍ୟ ଭାଵନା |
ନ ଚାଭାଵୟତଃ ଶାନ୍ତିରଶାନ୍ତସ୍ୟ କୁତଃ ସୁଖମ || 66 ||

ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣାଂ ହି ଚରତାଂ ୟନ୍ମନୋ‌உନୁଵିଧୀୟତେ |
ତଦସ୍ୟ ହରତି ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଵାୟୁର୍ନାଵମିଵାମ୍ଭସି || 67 ||

ତସ୍ମାଦ୍ୟସ୍ୟ ମହାବାହୋ ନିଗୃହୀତାନି ସର୍ଵଶଃ |
ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଭ୍ୟସ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା || 68 ||

ୟା ନିଶା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତସ୍ୟାଂ ଜାଗର୍ତି ସଂୟମୀ |
ୟସ୍ୟାଂ ଜାଗ୍ରତି ଭୂତାନି ସା ନିଶା ପଶ୍ୟତୋ ମୁନେଃ || 69 ||

ଆପୂର୍ୟମାଣମଚଲପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ସମୁଦ୍ରମାପଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ୟଦ୍ଵତ |
ତଦ୍ଵତ୍କାମା ୟଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ସର୍ଵେ ସ ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନ କାମକାମୀ || 70 ||

ଵିହାୟ କାମାନ୍ୟଃ ସର୍ଵାନ୍ପୁମାଂଶ୍ଚରତି ନିଃସ୍ପୃହଃ |
ନିର୍ମମୋ ନିରହଂକାରଃ ସ ଶାନ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛତି || 71 ||

ଏଷା ବ୍ରାହ୍ମୀ ସ୍ଥିତିଃ ପାର୍ଥ ନୈନାଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ଵିମୁହ୍ୟତି |
ସ୍ଥିତ୍ଵାସ୍ୟାମନ୍ତକାଲେ‌உପି ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି || 72 ||

ଓଂ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ୟାୟାଂ ୟୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ

ସାଂଖ୍ୟୟୋଗୋ ନାମ ଦ୍ଵିତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ ||2 ||

Gita Telugu

శ్రీమద్ భగవద్ గీత ద్వితీయో‌உధ్యాయః

admin

అథ ద్వితీయో‌உధ్యాయః |

సంజయ ఉవాచ |
తం తథా కృపయావిష్టమశ్రుపూర్ణాకులేక్షణమ్ |
విషీదంతమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః || 1 ||

శ్రీభగవానువాచ |
కుతస్త్వా కశ్మలమిదం విషమే సముపస్థితమ్ |
అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యమకీర్తికరమర్జున || 2 ||

క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ నైతత్త్వయ్యుపపద్యతే |
క్షుద్రం హృదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప || 3 ||

అర్జున ఉవాచ |
కథం భీష్మమహం సాంఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన |
ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన || 4 ||

గురూనహత్వా హి మహానుభావాన్శ్రేయో భోక్తుం భైక్ష్యమపీహ లోకే |
హత్వార్థకామాంస్తు గురునిహైవ భుంజీయ భోగాన్‌உరుధిరప్రదిగ్ధాన్ || 5 ||

న చైతద్విద్మః కతరన్నో గరీయో యద్వా జయేమ యది వా నో జయేయుః |
యానేవ హత్వా న జిజీవిషామస్తే‌உవస్థితాః ప్రముఖే ధార్తరాష్ట్రాః || 6 ||

కార్పణ్యదోషోపహతస్వభావః పృచ్ఛామి త్వాం ధర్మసంమూఢచేతాః |
యచ్ఛ్రేయః స్యాన్నిశ్చితం బ్రూహి తన్మే శిష్యస్తే‌உహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్ || 7 ||

న హి ప్రపశ్యామి మమాపనుద్యాద్యచ్ఛోకముచ్ఛోషణమింద్రియాణామ్ |
అవాప్య భూమావసపత్నమృద్ధం రాజ్యం సురాణామపి చాధిపత్యమ్ || 8 ||

సంజయ ఉవాచ |
ఏవముక్త్వా హృషీకేశం గుడాకేశః పరంతప |
న యోత్స్య ఇతి గోవిందముక్త్వా తూష్ణీం బభూవ హ || 9 ||

తమువాచ హృషీకేశః ప్రహసన్నివ భారత |
సేనయోరుభయోర్మధ్యే విషీదంతమిదం వచః || 10 ||

శ్రీభగవానువాచ |
అశోచ్యానన్వశోచస్త్వం ప్రఙ్ఞావాదాంశ్చ భాషసే |
గతాసూనగతాసూంశ్చ నానుశోచంతి పండితాః || 11 ||

న త్వేవాహం జాతు నాసం న త్వం నేమే జనాధిపాః |
న చైవ న భవిష్యామః సర్వే వయమతః పరమ్ || 12 ||

దేహినో‌உస్మిన్యథా దేహే కౌమారం యౌవనం జరా |
తథా దేహాంతరప్రాప్తిర్ధీరస్తత్ర న ముహ్యతి || 13 ||

మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌంతేయ శీతోష్ణసుఖదుఃఖదాః |
ఆగమాపాయినో‌உనిత్యాస్తాంస్తితిక్షస్వ భారత || 14 ||

యం హి న వ్యథయంత్యేతే పురుషం పురుషర్షభ |
సమదుఃఖసుఖం ధీరం సో‌உమృతత్వాయ కల్పతే || 15 ||

నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః |
ఉభయోరపి దృష్టో‌உంతస్త్వనయోస్తత్త్వదర్శిభిః || 16 ||

అవినాశి తు తద్విద్ధి యేన సర్వమిదం తతమ్ |
వినాశమవ్యయస్యాస్య న కశ్చిత్కర్తుమర్హతి || 17 ||

అంతవంత ఇమే దేహా నిత్యస్యోక్తాః శరీరిణః |
అనాశినో‌உప్రమేయస్య తస్మాద్యుధ్యస్వ భారత || 18 ||

య ఏనం వేత్తి హంతారం యశ్చైనం మన్యతే హతమ్ |
ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హంతి న హన్యతే || 19 ||

న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిన్నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః |
అజో నిత్యః శాశ్వతో‌உయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే || 20 ||

వేదావినాశినం నిత్యం య ఏనమజమవ్యయమ్ |
అథం స పురుషః పార్థ కం ఘాతయతి హంతి కమ్ || 21||
వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ నవాని గృహ్ణాతి నరో‌உపరాణి |
తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాన్యన్యాని సంయాతి నవాని దేహీ || 22 ||

నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః |
న చైనం క్లేదయంత్యాపో న శోషయతి మారుతః || 23 ||

అచ్ఛేద్యో‌உయమదాహ్యో‌உయమక్లేద్యో‌உశోష్య ఏవ చ |
నిత్యః సర్వగతః స్థాణురచలో‌உయం సనాతనః || 24 ||

అవ్యక్తో‌உయమచింత్యో‌உయమవికార్యో‌உయముచ్యతే |
తస్మాదేవం విదిత్వైనం నానుశోచితుమర్హసి || 25 ||

అథ చైనం నిత్యజాతం నిత్యం వా మన్యసే మృతమ్ |
తథాపి త్వం మహాబాహో నైవం శోచితుమర్హసి || 26 ||

జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుర్ధ్రువం జన్మ మృతస్య చ |
తస్మాదపరిహార్యే‌உర్థే న త్వం శోచితుమర్హసి || 27 ||

అవ్యక్తాదీని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని భారత |
అవ్యక్తనిధనాన్యేవ తత్ర కా పరిదేవనా || 28 ||

ఆశ్చర్యవత్పశ్యతి కశ్చిదేనమాశ్చర్యవద్వదతి తథైవ చాన్యః |
ఆశ్చర్యవచ్చైనమన్యః శృణోతి శ్రుత్వాప్యేనం వేద న చైవ కశ్చిత్ || 29 ||

దేహీ నిత్యమవధ్యో‌உయం దేహే సర్వస్య భారత |
తస్మాత్సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితుమర్హసి || 30 ||

స్వధర్మమపి చావేక్ష్య న వికంపితుమర్హసి |
ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాచ్ఛ్రేయో‌உన్యత్క్షత్రియస్య న విద్యతే || 31 ||

యదృచ్ఛయా చోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృతమ్ |
సుఖినః క్షత్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమీదృశమ్ || 32 ||

అథ చేత్త్వమిమం ధర్మ్యం సంగ్రామం న కరిష్యసి |
తతః స్వధర్మం కీర్తిం చ హిత్వా పాపమవాప్స్యసి || 33 ||

అకీర్తిం చాపి భూతాని కథయిష్యంతి తే‌உవ్యయామ్ |
సంభావితస్య చాకీర్తిర్మరణాదతిరిచ్యతే || 34 ||

భయాద్రణాదుపరతం మంస్యంతే త్వాం మహారథాః |
యేషాం చ త్వం బహుమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవమ్ || 35 ||

అవాచ్యవాదాంశ్చ బహూన్వదిష్యంతి తవాహితాః |
నిందంతస్తవ సామర్థ్యం తతో దుఃఖతరం ను కిమ్ || 36 ||

హతో వా ప్రాప్స్యసి స్వర్గం జిత్వా వా భోక్ష్యసే మహీమ్ |
తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌంతేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః || 37 ||

సుఖదుఃఖే సమే కృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయౌ |
తతో యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవం పాపమవాప్స్యసి || 38 ||

ఏషా తే‌உభిహితా సాంఖ్యే బుద్ధిర్యోగే త్విమాం శృణు |
బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పార్థ కర్మబంధం ప్రహాస్యసి || 39 ||

నేహాభిక్రమనాశో‌உస్తి ప్రత్యవాయో న విద్యతే |
స్వల్పమప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతో భయాత్ || 40 ||

వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిరేకేహ కురునందన |
బహుశాఖా హ్యనంతాశ్చ బుద్ధయో‌உవ్యవసాయినామ్ || 41 ||

యామిమాం పుష్పితాం వాచం ప్రవదంత్యవిపశ్చితః |
వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యదస్తీతి వాదినః || 42 ||

కామాత్మానః స్వర్గపరా జన్మకర్మఫలప్రదామ్ |
క్రియావిశేషబహులాం భోగైశ్వర్యగతిం ప్రతి || 43 ||

భోగైశ్వర్యప్రసక్తానాం తయాపహృతచేతసామ్ |
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః సమాధౌ న విధీయతే || 44 ||

త్రైగుణ్యవిషయా వేదా నిస్త్రైగుణ్యో భవార్జున |
నిర్ద్వంద్వో నిత్యసత్త్వస్థో నిర్యోగక్షేమ ఆత్మవాన్ || 45 ||

యావానర్థ ఉదపానే సర్వతః సంప్లుతోదకే |
తావాన్సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః || 46 ||

కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన |
మా కర్మఫలహేతుర్భూర్మా తే సంగో‌உస్త్వకర్మణి || 47 ||

యోగస్థః కురు కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా ధనంజయ |
సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే || 48 ||

దూరేణ హ్యవరం కర్మ బుద్ధియోగాద్ధనంజయ |
బుద్ధౌ శరణమన్విచ్ఛ కృపణాః ఫలహేతవః || 49 ||

బుద్ధియుక్తో జహాతీహ ఉభే సుకృతదుష్కృతే |
తస్మాద్యోగాయ యుజ్యస్వ యోగః కర్మసు కౌశలమ్ || 50 ||

కర్మజం బుద్ధియుక్తా హి ఫలం త్యక్త్వా మనీషిణః |
జన్మబంధవినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛంత్యనామయమ్ || 51 ||

యదా తే మోహకలిలం బుద్ధిర్వ్యతితరిష్యతి |
తదా గంతాసి నిర్వేదం శ్రోతవ్యస్య శ్రుతస్య చ || 52 ||

శ్రుతివిప్రతిపన్నా తే యదా స్థాస్యతి నిశ్చలా |
సమాధావచలా బుద్ధిస్తదా యోగమవాప్స్యసి || 53 ||

అర్జున ఉవాచ |
స్థితప్రఙ్ఞస్య కా భాషా సమాధిస్థస్య కేశవ |
స్థితధీః కిం ప్రభాషేత కిమాసీత వ్రజేత కిమ్ || 54 ||

శ్రీభగవానువాచ |
ప్రజహాతి యదా కామాన్సర్వాన్పార్థ మనోగతాన్ |
ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రఙ్ఞస్తదోచ్యతే || 55 ||

దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః |
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే || 56 ||

యః సర్వత్రానభిస్నేహస్తత్తత్ప్రాప్య శుభాశుభమ్ |
నాభినందతి న ద్వేష్టి తస్య ప్రఙ్ఞా ప్రతిష్ఠితా || 57 ||

యదా సంహరతే చాయం కూర్మో‌உంగానీవ సర్వశః |
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రఙ్ఞా ప్రతిష్ఠితా || 58 ||

విషయా వినివర్తంతే నిరాహారస్య దేహినః |
రసవర్జం రసో‌உప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే || 59 ||

యతతో హ్యపి కౌంతేయ పురుషస్య విపశ్చితః |
ఇంద్రియాణి ప్రమాథీని హరంతి ప్రసభం మనః || 60 ||

తాని సర్వాణి సంయమ్య యుక్త ఆసీత మత్పరః |
వశే హి యస్యేంద్రియాణి తస్య ప్రఙ్ఞా ప్రతిష్ఠితా || 61 ||

ధ్యాయతో విషయాన్పుంసః సంగస్తేషూపజాయతే |
సంగాత్సంజాయతే కామః కామాత్క్రోధో‌உభిజాయతే || 62 ||

క్రోధాద్భవతి సంమోహః సంమోహాత్స్మృతివిభ్రమః |
స్మృతిభ్రంశాద్బుద్ధినాశో బుద్ధినాశాత్ప్రణశ్యతి || 63 ||

రాగద్వేషవిముక్తైస్తు విషయానింద్రియైశ్చరన్ |
ఆత్మవశ్యైర్విధేయాత్మా ప్రసాదమధిగచ్ఛతి || 64 ||

ప్రసాదే సర్వదుఃఖానాం హానిరస్యోపజాయతే |
ప్రసన్నచేతసో హ్యాశు బుద్ధిః పర్యవతిష్ఠతే || 65 ||

నాస్తి బుద్ధిరయుక్తస్య న చాయుక్తస్య భావనా |
న చాభావయతః శాంతిరశాంతస్య కుతః సుఖమ్ || 66 ||

ఇంద్రియాణాం హి చరతాం యన్మనో‌உనువిధీయతే |
తదస్య హరతి ప్రఙ్ఞాం వాయుర్నావమివాంభసి || 67 ||

తస్మాద్యస్య మహాబాహో నిగృహీతాని సర్వశః |
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రఙ్ఞా ప్రతిష్ఠితా || 68 ||

యా నిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్తి సంయమీ |
యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సా నిశా పశ్యతో మునేః || 69 ||

ఆపూర్యమాణమచలప్రతిష్ఠం సముద్రమాపః ప్రవిశంతి యద్వత్ |
తద్వత్కామా యం ప్రవిశంతి సర్వే స శాంతిమాప్నోతి న కామకామీ || 70 ||

విహాయ కామాన్యః సర్వాన్పుమాంశ్చరతి నిఃస్పృహః |
నిర్మమో నిరహంకారః స శాంతిమధిగచ్ఛతి || 71 ||

ఏషా బ్రాహ్మీ స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతి |
స్థిత్వాస్యామంతకాలే‌உపి బ్రహ్మనిర్వాణమృచ్ఛతి || 72 ||

ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే

సాంఖ్యయోగో నామ ద్వితీయో‌உధ్యాయః ||2 ||

Gita Tamil

ஶ்ரீமத் பகவத் கீத த்விதீயோ‌உத்யாயஃ

admin

அத த்விதீயோ‌உத்யாயஃ |

ஸம்ஜய உவாச |
தம் ததா க்றுபயாவிஷ்டமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் |
விஷீதன்தமிதம் வாக்யமுவாச மதுஸூதனஃ || 1 ||

ஶ்ரீபகவானுவாச |
குதஸ்த்வா கஶ்மலமிதம் விஷமே ஸமுபஸ்திதம் |
அனார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்யமகீர்திகரமர்ஜுன || 2 ||

க்லைப்யம் மா ஸ்ம கமஃ பார்த னைதத்த்வய்யுபபத்யதே |
க்ஷுத்ரம் ஹ்றுதயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரம்தப || 3 ||

அர்ஜுன உவாச |
கதம் பீஷ்மமஹம் ஸாங்க்யே த்ரோணம் ச மதுஸூதன |
இஷுபிஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூதன || 4 ||

குரூனஹத்வா ஹி மஹானுபாவான்ஶ்ரேயோ போக்தும் பைக்ஷ்யமபீஹ லோகே |
ஹத்வார்தகாமாம்ஸ்து குருனிஹைவ புஞ்ஜீய போகான்‌உருதிரப்ரதிக்தான் || 5 ||

ன சைதத்வித்மஃ கதரன்னோ கரீயோ யத்வா ஜயேம யதி வா னோ ஜயேயுஃ |
யானேவ ஹத்வா ன ஜிஜீவிஷாமஸ்தே‌உவஸ்திதாஃ ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ராஃ || 6 ||

கார்பண்யதோஷோபஹதஸ்வபாவஃ ப்றுச்சாமி த்வாம் தர்மஸம்மூடசேதாஃ |
யச்ச்ரேயஃ ஸ்யான்னிஶ்சிதம் ப்ரூஹி தன்மே ஶிஷ்யஸ்தே‌உஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபன்னம் || 7 ||

ன ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபனுத்யாத்யச்சோகமுச்சோஷணமின்த்ரியாணாம் |
அவாப்ய பூமாவஸபத்னம்றுத்தம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம் || 8 ||

ஸம்ஜய உவாச |
ஏவமுக்த்வா ஹ்றுஷீகேஶம் குடாகேஶஃ பரம்தப |
ன யோத்ஸ்ய இதி கோவின்தமுக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ || 9 ||

தமுவாச ஹ்றுஷீகேஶஃ ப்ரஹஸன்னிவ பாரத |
ஸேனயோருபயோர்மத்யே விஷீதன்தமிதம் வசஃ || 10 ||

ஶ்ரீபகவானுவாச |
அஶோச்யானன்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதாம்ஶ்ச பாஷஸே |
கதாஸூனகதாஸூம்ஶ்ச னானுஶோசன்தி பண்டிதாஃ || 11 ||

ன த்வேவாஹம் ஜாது னாஸம் ன த்வம் னேமே ஜனாதிபாஃ |
ன சைவ ன பவிஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் || 12 ||

தேஹினோ‌உஸ்மின்யதா தேஹே கௌமாரம் யௌவனம் ஜரா |
ததா தேஹான்தரப்ராப்திர்தீரஸ்தத்ர ன முஹ்யதி || 13 ||

மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌன்தேய ஶீதோஷ்ணஸுகதுஃகதாஃ |
ஆகமாபாயினோ‌உனித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத || 14 ||

யம் ஹி ன வ்யதயன்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப |
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோ‌உம்றுதத்வாய கல்பதே || 15 ||

னாஸதோ வித்யதே பாவோ னாபாவோ வித்யதே ஸதஃ |
உபயோரபி த்றுஷ்டோ‌உன்தஸ்த்வனயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ || 16 ||

அவினாஶி து தத்வித்தி யேன ஸர்வமிதம் ததம் |
வினாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ன கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி || 17 ||

அன்தவன்த இமே தேஹா னித்யஸ்யோக்தாஃ ஶரீரிணஃ |
அனாஶினோ‌உப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத || 18 ||

ய ஏனம் வேத்தி ஹன்தாரம் யஶ்சைனம் மன்யதே ஹதம் |
உபௌ தௌ ன விஜானீதோ னாயம் ஹன்தி ன ஹன்யதே || 19 ||

ன ஜாயதே ம்ரியதே வா கதாசின்னாயம் பூத்வா பவிதா வா ன பூயஃ |
அஜோ னித்யஃ ஶாஶ்வதோ‌உயம் புராணோ ன ஹன்யதே ஹன்யமானே ஶரீரே || 20 ||

வேதாவினாஶினம் னித்யம் ய ஏனமஜமவ்யயம் |
அதம் ஸ புருஷஃ பார்த கம் காதயதி ஹன்தி கம் || 21||
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணானி யதா விஹாய னவானி க்றுஹ்ணாதி னரோ‌உபராணி |
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணான்யன்யானி ஸம்யாதி னவானி தேஹீ || 22 ||

னைனம் சின்தன்தி ஶஸ்த்ராணி னைனம் தஹதி பாவகஃ |
ன சைனம் க்லேதயன்த்யாபோ ன ஶோஷயதி மாருதஃ || 23 ||

அச்சேத்யோ‌உயமதாஹ்யோ‌உயமக்லேத்யோ‌உஶோஷ்ய ஏவ ச |
னித்யஃ ஸர்வகதஃ ஸ்தாணுரசலோ‌உயம் ஸனாதனஃ || 24 ||

அவ்யக்தோ‌உயமசின்த்யோ‌உயமவிகார்யோ‌உயமுச்யதே |
தஸ்மாதேவம் விதித்வைனம் னானுஶோசிதுமர்ஹஸி || 25 ||

அத சைனம் னித்யஜாதம் னித்யம் வா மன்யஸே ம்றுதம் |
ததாபி த்வம் மஹாபாஹோ னைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி || 26 ||

ஜாதஸ்ய ஹி த்ருவோ ம்றுத்யுர்த்ருவம் ஜன்ம ம்றுதஸ்ய ச |
தஸ்மாதபரிஹார்யே‌உர்தே ன த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி || 27 ||

அவ்யக்தாதீனி பூதானி வ்யக்தமத்யானி பாரத |
அவ்யக்தனிதனான்யேவ தத்ர கா பரிதேவனா || 28 ||

ஆஶ்சர்யவத்பஶ்யதி கஶ்சிதேனமாஶ்சர்யவத்வததி ததைவ சான்யஃ |
ஆஶ்சர்யவச்சைனமன்யஃ ஶ்றுணோதி ஶ்ருத்வாப்யேனம் வேத ன சைவ கஶ்சித் || 29 ||

தேஹீ னித்யமவத்யோ‌உயம் தேஹே ஸர்வஸ்ய பாரத |
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூதானி ன த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி || 30 ||

ஸ்வதர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ன விகம்பிதுமர்ஹஸி |
தர்ம்யாத்தி யுத்தாச்ச்ரேயோ‌உன்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ன வித்யதே || 31 ||

யத்றுச்சயா சோபபன்னம் ஸ்வர்கத்வாரமபாவ்றுதம் |
ஸுகினஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த லபன்தே யுத்தமீத்றுஶம் || 32 ||

அத சேத்த்வமிமம் தர்ம்யம் ஸம்க்ராமம் ன கரிஷ்யஸி |
ததஃ ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி || 33 ||

அகீர்திம் சாபி பூதானி கதயிஷ்யன்தி தே‌உவ்யயாம் |
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திர்மரணாததிரிச்யதே || 34 ||

பயாத்ரணாதுபரதம் மம்ஸ்யன்தே த்வாம் மஹாரதாஃ |
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதோ பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம் || 35 ||

அவாச்யவாதாம்ஶ்ச பஹூன்வதிஷ்யன்தி தவாஹிதாஃ |
னின்தன்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம் ததோ துஃகதரம் னு கிம் || 36 ||

ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்கம் ஜித்வா வா போக்ஷ்யஸே மஹீம் |
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌன்தேய யுத்தாய க்றுதனிஶ்சயஃ || 37 ||

ஸுகதுஃகே ஸமே க்றுத்வா லாபாலாபௌ ஜயாஜயௌ |
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ னைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி || 38 ||

ஏஷா தே‌உபிஹிதா ஸாங்க்யே புத்திர்யோகே த்விமாம் ஶ்றுணு |
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த கர்மபன்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி || 39 ||

னேஹாபிக்ரமனாஶோ‌உஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ன வித்யதே |
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ பயாத் || 40 ||

வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திரேகேஹ குருனன்தன |
பஹுஶாகா ஹ்யனன்தாஶ்ச புத்தயோ‌உவ்யவஸாயினாம் || 41 ||

யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவதன்த்யவிபஶ்சிதஃ |
வேதவாதரதாஃ பார்த னான்யதஸ்தீதி வாதினஃ || 42 ||

காமாத்மானஃ ஸ்வர்கபரா ஜன்மகர்மபலப்ரதாம் |
க்ரியாவிஶேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி || 43 ||

போகைஶ்வர்யப்ரஸக்தானாம் தயாபஹ்றுதசேதஸாம் |
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஸமாதௌ ன விதீயதே || 44 ||

த்ரைகுண்யவிஷயா வேதா னிஸ்த்ரைகுண்யோ பவார்ஜுன |
னிர்த்வன்த்வோ னித்யஸத்த்வஸ்தோ னிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவான் || 45 ||

யாவானர்த உதபானே ஸர்வதஃ ஸம்ப்லுதோதகே |
தாவான்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜானதஃ || 46 ||

கர்மண்யேவாதிகாரஸ்தே மா பலேஷு கதாசன |
மா கர்மபலஹேதுர்பூர்மா தே ஸங்கோ‌உஸ்த்வகர்மணி || 47 ||

யோகஸ்தஃ குரு கர்மாணி ஸங்கம் த்யக்த்வா தனம்ஜய |
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே || 48 ||

தூரேண ஹ்யவரம் கர்ம புத்தியோகாத்தனம்ஜய |
புத்தௌ ஶரணமன்விச்ச க்றுபணாஃ பலஹேதவஃ || 49 ||

புத்தியுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே ஸுக்றுததுஷ்க்றுதே |
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம் || 50 ||

கர்மஜம் புத்தியுக்தா ஹி பலம் த்யக்த்வா மனீஷிணஃ |
ஜன்மபன்தவினிர்முக்தாஃ பதம் கச்சன்த்யனாமயம் || 51 ||

யதா தே மோஹகலிலம் புத்திர்வ்யதிதரிஷ்யதி |
ததா கன்தாஸி னிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச || 52 ||

ஶ்ருதிவிப்ரதிபன்னா தே யதா ஸ்தாஸ்யதி னிஶ்சலா |
ஸமாதாவசலா புத்திஸ்ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி || 53 ||

அர்ஜுன உவாச |
ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பாஷா ஸமாதிஸ்தஸ்ய கேஶவ |
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் || 54 ||

ஶ்ரீபகவானுவாச |
ப்ரஜஹாதி யதா காமான்ஸர்வான்பார்த மனோகதான் |
ஆத்மன்யேவாத்மனா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே || 55 ||

துஃகேஷ்வனுத்விக்னமனாஃ ஸுகேஷு விகதஸ்ப்றுஹஃ |
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முனிருச்யதே || 56 ||

யஃ ஸர்வத்ரானபிஸ்னேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபாஶுபம் |
னாபினன்ததி ன த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 57 ||

யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோ‌உங்கானீவ ஸர்வஶஃ |
இன்த்ரியாணீன்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 58 ||

விஷயா வினிவர்தன்தே னிராஹாரஸ்ய தேஹினஃ |
ரஸவர்ஜம் ரஸோ‌உப்யஸ்ய பரம் த்றுஷ்ட்வா னிவர்ததே || 59 ||

யததோ ஹ்யபி கௌன்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சிதஃ |
இன்த்ரியாணி ப்ரமாதீனி ஹரன்தி ப்ரஸபம் மனஃ || 60 ||

தானி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பரஃ |
வஶே ஹி யஸ்யேன்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 61 ||

த்யாயதோ விஷயான்பும்ஸஃ ஸங்கஸ்தேஷூபஜாயதே |
ஸங்காத்ஸம்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோ‌உபிஜாயதே || 62 ||

க்ரோதாத்பவதி ஸம்மோஹஃ ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்றுதிவிப்ரமஃ |
ஸ்ம்றுதிப்ரம்ஶாத்புத்தினாஶோ புத்தினாஶாத்ப்ரணஶ்யதி || 63 ||

ராகத்வேஷவிமுக்தைஸ்து விஷயானின்த்ரியைஶ்சரன் |
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி || 64 ||

ப்ரஸாதே ஸர்வதுஃகானாம் ஹானிரஸ்யோபஜாயதே |
ப்ரஸன்னசேதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே || 65 ||

னாஸ்தி புத்திரயுக்தஸ்ய ன சாயுக்தஸ்ய பாவனா |
ன சாபாவயதஃ ஶான்திரஶான்தஸ்ய குதஃ ஸுகம் || 66 ||

இன்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யன்மனோ‌உனுவிதீயதே |
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்னாவமிவாம்பஸி || 67 ||

தஸ்மாத்யஸ்ய மஹாபாஹோ னிக்றுஹீதானி ஸர்வஶஃ |
இன்த்ரியாணீன்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 68 ||

யா னிஶா ஸர்வபூதானாம் தஸ்யாம் ஜாகர்தி ஸம்யமீ |
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதானி ஸா னிஶா பஶ்யதோ முனேஃ || 69 ||

ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்டம் ஸமுத்ரமாபஃ ப்ரவிஶன்தி யத்வத் |
தத்வத்காமா யம் ப்ரவிஶன்தி ஸர்வே ஸ ஶான்திமாப்னோதி ன காமகாமீ || 70 ||

விஹாய காமான்யஃ ஸர்வான்புமாம்ஶ்சரதி னிஃஸ்ப்றுஹஃ |
னிர்மமோ னிரஹம்காரஃ ஸ ஶான்திமதிகச்சதி || 71 ||

ஏஷா ப்ராஹ்மீ ஸ்திதிஃ பார்த னைனாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி |
ஸ்தித்வாஸ்யாமன்தகாலே‌உபி ப்ரஹ்மனிர்வாணம்றுச்சதி || 72 ||

ஓம் தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபனிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே ஶ்ரீக்றுஷ்ணார்ஜுனஸம்வாதே

ஸாம்க்யயோகோ னாம த்விதீயோ‌உத்யாயஃ ||2 ||

Gita Malayalam

ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ദ്വിതീയോ‌உധ്യായഃ

admin

അഥ ദ്വിതീയോ‌உധ്യായഃ |

സംജയ ഉവാച |
തം തഥാ കൃപയാവിഷ്ടമശ്രുപൂര്ണാകുലേക്ഷണമ് |
വിഷീദന്തമിദം വാക്യമുവാച മധുസൂദനഃ || 1 ||

ശ്രീഭഗവാനുവാച |
കുതസ്ത്വാ കശ്മലമിദം വിഷമേ സമുപസ്ഥിതമ് |
അനാര്യജുഷ്ടമസ്വര്ഗ്യമകീര്തികരമര്ജുന || 2 ||

ക്ലൈബ്യം മാ സ്മ ഗമഃ പാര്ഥ നൈതത്ത്വയ്യുപപദ്യതേ |
ക്ഷുദ്രം ഹൃദയദൗര്ബല്യം ത്യക്ത്വോത്തിഷ്ഠ പരംതപ || 3 ||

അര്ജുന ഉവാച |
കഥം ഭീഷ്മമഹം സാങ്ഖ്യേ ദ്രോണം ച മധുസൂദന |
ഇഷുഭിഃ പ്രതിയോത്സ്യാമി പൂജാര്ഹാവരിസൂദന || 4 ||

ഗുരൂനഹത്വാ ഹി മഹാനുഭാവാന്ശ്രേയോ ഭോക്തും ഭൈക്ഷ്യമപീഹ ലോകേ |
ഹത്വാര്ഥകാമാംസ്തു ഗുരുനിഹൈവ ഭുഞ്ജീയ ഭോഗാന്‌உരുധിരപ്രദിഗ്ധാന് || 5 ||

ന ചൈതദ്വിദ്മഃ കതരന്നോ ഗരീയോ യദ്വാ ജയേമ യദി വാ നോ ജയേയുഃ |
യാനേവ ഹത്വാ ന ജിജീവിഷാമസ്തേ‌உവസ്ഥിതാഃ പ്രമുഖേ ധാര്തരാഷ്ട്രാഃ || 6 ||

കാര്പണ്യദോഷോപഹതസ്വഭാവഃ പൃച്ഛാമി ത്വാം ധര്മസംമൂഢചേതാഃ |
യച്ഛ്രേയഃ സ്യാന്നിശ്ചിതം ബ്രൂഹി തന്മേ ശിഷ്യസ്തേ‌உഹം ശാധി മാം ത്വാം പ്രപന്നമ് || 7 ||

ന ഹി പ്രപശ്യാമി മമാപനുദ്യാദ്യച്ഛോകമുച്ഛോഷണമിന്ദ്രിയാണാമ് |
അവാപ്യ ഭൂമാവസപത്നമൃദ്ധം രാജ്യം സുരാണാമപി ചാധിപത്യമ് || 8 ||

സംജയ ഉവാച |
ഏവമുക്ത്വാ ഹൃഷീകേശം ഗുഡാകേശഃ പരംതപ |
ന യോത്സ്യ ഇതി ഗോവിന്ദമുക്ത്വാ തൂഷ്ണീം ബഭൂവ ഹ || 9 ||

തമുവാച ഹൃഷീകേശഃ പ്രഹസന്നിവ ഭാരത |
സേനയോരുഭയോര്മധ്യേ വിഷീദന്തമിദം വചഃ || 10 ||

ശ്രീഭഗവാനുവാച |
അശോച്യാനന്വശോചസ്ത്വം പ്രജ്ഞാവാദാംശ്ച ഭാഷസേ |
ഗതാസൂനഗതാസൂംശ്ച നാനുശോചന്തി പണ്ഡിതാഃ || 11 ||

ന ത്വേവാഹം ജാതു നാസം ന ത്വം നേമേ ജനാധിപാഃ |
ന ചൈവ ന ഭവിഷ്യാമഃ സര്വേ വയമതഃ പരമ് || 12 ||

ദേഹിനോ‌உസ്മിന്യഥാ ദേഹേ കൗമാരം യൗവനം ജരാ |
തഥാ ദേഹാന്തരപ്രാപ്തിര്ധീരസ്തത്ര ന മുഹ്യതി || 13 ||

മാത്രാസ്പര്ശാസ്തു കൗന്തേയ ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖദാഃ |
ആഗമാപായിനോ‌உനിത്യാസ്താംസ്തിതിക്ഷസ്വ ഭാരത || 14 ||

യം ഹി ന വ്യഥയന്ത്യേതേ പുരുഷം പുരുഷര്ഷഭ |
സമദുഃഖസുഖം ധീരം സോ‌உമൃതത്വായ കല്പതേ || 15 ||

നാസതോ വിദ്യതേ ഭാവോ നാഭാവോ വിദ്യതേ സതഃ |
ഉഭയോരപി ദൃഷ്ടോ‌உന്തസ്ത്വനയോസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ || 16 ||

അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി യേന സര്വമിദം തതമ് |
വിനാശമവ്യയസ്യാസ്യ ന കശ്ചിത്കര്തുമര്ഹതി || 17 ||

അന്തവന്ത ഇമേ ദേഹാ നിത്യസ്യോക്താഃ ശരീരിണഃ |
അനാശിനോ‌உപ്രമേയസ്യ തസ്മാദ്യുധ്യസ്വ ഭാരത || 18 ||

യ ഏനം വേത്തി ഹന്താരം യശ്ചൈനം മന്യതേ ഹതമ് |
ഉഭൗ തൗ ന വിജാനീതോ നായം ഹന്തി ന ഹന്യതേ || 19 ||

ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ കദാചിന്നായം ഭൂത്വാ ഭവിതാ വാ ന ഭൂയഃ |
അജോ നിത്യഃ ശാശ്വതോ‌உയം പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ || 20 ||

വേദാവിനാശിനം നിത്യം യ ഏനമജമവ്യയമ് |
അഥം സ പുരുഷഃ പാര്ഥ കം ഘാതയതി ഹന്തി കമ് || 21||
വാസാംസി ജീര്ണാനി യഥാ വിഹായ നവാനി ഗൃഹ്ണാതി നരോ‌உപരാണി |
തഥാ ശരീരാണി വിഹായ ജീര്ണാന്യന്യാനി സംയാതി നവാനി ദേഹീ || 22 ||

നൈനം ഛിന്ദന്തി ശസ്ത്രാണി നൈനം ദഹതി പാവകഃ |
ന ചൈനം ക്ലേദയന്ത്യാപോ ന ശോഷയതി മാരുതഃ || 23 ||

അച്ഛേദ്യോ‌உയമദാഹ്യോ‌உയമക്ലേദ്യോ‌உശോഷ്യ ഏവ ച |
നിത്യഃ സര്വഗതഃ സ്ഥാണുരചലോ‌உയം സനാതനഃ || 24 ||

അവ്യക്തോ‌உയമചിന്ത്യോ‌உയമവികാര്യോ‌உയമുച്യതേ |
തസ്മാദേവം വിദിത്വൈനം നാനുശോചിതുമര്ഹസി || 25 ||

അഥ ചൈനം നിത്യജാതം നിത്യം വാ മന്യസേ മൃതമ് |
തഥാപി ത്വം മഹാബാഹോ നൈവം ശോചിതുമര്ഹസി || 26 ||

ജാതസ്യ ഹി ധ്രുവോ മൃത്യുര്ധ്രുവം ജന്മ മൃതസ്യ ച |
തസ്മാദപരിഹാര്യേ‌உര്ഥേ ന ത്വം ശോചിതുമര്ഹസി || 27 ||

അവ്യക്താദീനി ഭൂതാനി വ്യക്തമധ്യാനി ഭാരത |
അവ്യക്തനിധനാന്യേവ തത്ര കാ പരിദേവനാ || 28 ||

ആശ്ചര്യവത്പശ്യതി കശ്ചിദേനമാശ്ചര്യവദ്വദതി തഥൈവ ചാന്യഃ |
ആശ്ചര്യവച്ചൈനമന്യഃ ശൃണോതി ശ്രുത്വാപ്യേനം വേദ ന ചൈവ കശ്ചിത് || 29 ||

ദേഹീ നിത്യമവധ്യോ‌உയം ദേഹേ സര്വസ്യ ഭാരത |
തസ്മാത്സര്വാണി ഭൂതാനി ന ത്വം ശോചിതുമര്ഹസി || 30 ||

സ്വധര്മമപി ചാവേക്ഷ്യ ന വികമ്പിതുമര്ഹസി |
ധര്മ്യാദ്ധി യുദ്ധാച്ഛ്രേയോ‌உന്യത്ക്ഷത്രിയസ്യ ന വിദ്യതേ || 31 ||

യദൃച്ഛയാ ചോപപന്നം സ്വര്ഗദ്വാരമപാവൃതമ് |
സുഖിനഃ ക്ഷത്രിയാഃ പാര്ഥ ലഭന്തേ യുദ്ധമീദൃശമ് || 32 ||

അഥ ചേത്ത്വമിമം ധര്മ്യം സംഗ്രാമം ന കരിഷ്യസി |
തതഃ സ്വധര്മം കീര്തിം ച ഹിത്വാ പാപമവാപ്സ്യസി || 33 ||

അകീര്തിം ചാപി ഭൂതാനി കഥയിഷ്യന്തി തേ‌உവ്യയാമ് |
സംഭാവിതസ്യ ചാകീര്തിര്മരണാദതിരിച്യതേ || 34 ||

ഭയാദ്രണാദുപരതം മംസ്യന്തേ ത്വാം മഹാരഥാഃ |
യേഷാം ച ത്വം ബഹുമതോ ഭൂത്വാ യാസ്യസി ലാഘവമ് || 35 ||

അവാച്യവാദാംശ്ച ബഹൂന്വദിഷ്യന്തി തവാഹിതാഃ |
നിന്ദന്തസ്തവ സാമര്ഥ്യം തതോ ദുഃഖതരം നു കിമ് || 36 ||

ഹതോ വാ പ്രാപ്സ്യസി സ്വര്ഗം ജിത്വാ വാ ഭോക്ഷ്യസേ മഹീമ് |
തസ്മാദുത്തിഷ്ഠ കൗന്തേയ യുദ്ധായ കൃതനിശ്ചയഃ || 37 ||

സുഖദുഃഖേ സമേ കൃത്വാ ലാഭാലാഭൗ ജയാജയൗ |
തതോ യുദ്ധായ യുജ്യസ്വ നൈവം പാപമവാപ്സ്യസി || 38 ||

ഏഷാ തേ‌உഭിഹിതാ സാങ്ഖ്യേ ബുദ്ധിര്യോഗേ ത്വിമാം ശൃണു |
ബുദ്ധ്യാ യുക്തോ യയാ പാര്ഥ കര്മബന്ധം പ്രഹാസ്യസി || 39 ||

നേഹാഭിക്രമനാശോ‌உസ്തി പ്രത്യവായോ ന വിദ്യതേ |
സ്വല്പമപ്യസ്യ ധര്മസ്യ ത്രായതേ മഹതോ ഭയാത് || 40 ||

വ്യവസായാത്മികാ ബുദ്ധിരേകേഹ കുരുനന്ദന |
ബഹുശാഖാ ഹ്യനന്താശ്ച ബുദ്ധയോ‌உവ്യവസായിനാമ് || 41 ||

യാമിമാം പുഷ്പിതാം വാചം പ്രവദന്ത്യവിപശ്ചിതഃ |
വേദവാദരതാഃ പാര്ഥ നാന്യദസ്തീതി വാദിനഃ || 42 ||

കാമാത്മാനഃ സ്വര്ഗപരാ ജന്മകര്മഫലപ്രദാമ് |
ക്രിയാവിശേഷബഹുലാം ഭോഗൈശ്വര്യഗതിം പ്രതി || 43 ||

ഭോഗൈശ്വര്യപ്രസക്താനാം തയാപഹൃതചേതസാമ് |
വ്യവസായാത്മികാ ബുദ്ധിഃ സമാധൗ ന വിധീയതേ || 44 ||

ത്രൈഗുണ്യവിഷയാ വേദാ നിസ്ത്രൈഗുണ്യോ ഭവാര്ജുന |
നിര്ദ്വന്ദ്വോ നിത്യസത്ത്വസ്ഥോ നിര്യോഗക്ഷേമ ആത്മവാന് || 45 ||

യാവാനര്ഥ ഉദപാനേ സര്വതഃ സംപ്ലുതോദകേ |
താവാന്സര്വേഷു വേദേഷു ബ്രാഹ്മണസ്യ വിജാനതഃ || 46 ||

കര്മണ്യേവാധികാരസ്തേ മാ ഫലേഷു കദാചന |
മാ കര്മഫലഹേതുര്ഭൂര്മാ തേ സങ്ഗോ‌உസ്ത്വകര്മണി || 47 ||

യോഗസ്ഥഃ കുരു കര്മാണി സങ്ഗം ത്യക്ത്വാ ധനംജയ |
സിദ്ധ്യസിദ്ധ്യോഃ സമോ ഭൂത്വാ സമത്വം യോഗ ഉച്യതേ || 48 ||

ദൂരേണ ഹ്യവരം കര്മ ബുദ്ധിയോഗാദ്ധനംജയ |
ബുദ്ധൗ ശരണമന്വിച്ഛ കൃപണാഃ ഫലഹേതവഃ || 49 ||

ബുദ്ധിയുക്തോ ജഹാതീഹ ഉഭേ സുകൃതദുഷ്കൃതേ |
തസ്മാദ്യോഗായ യുജ്യസ്വ യോഗഃ കര്മസു കൗശലമ് || 50 ||

കര്മജം ബുദ്ധിയുക്താ ഹി ഫലം ത്യക്ത്വാ മനീഷിണഃ |
ജന്മബന്ധവിനിര്മുക്താഃ പദം ഗച്ഛന്ത്യനാമയമ് || 51 ||

യദാ തേ മോഹകലിലം ബുദ്ധിര്വ്യതിതരിഷ്യതി |
തദാ ഗന്താസി നിര്വേദം ശ്രോതവ്യസ്യ ശ്രുതസ്യ ച || 52 ||

ശ്രുതിവിപ്രതിപന്നാ തേ യദാ സ്ഥാസ്യതി നിശ്ചലാ |
സമാധാവചലാ ബുദ്ധിസ്തദാ യോഗമവാപ്സ്യസി || 53 ||

അര്ജുന ഉവാച |
സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്യ കാ ഭാഷാ സമാധിസ്ഥസ്യ കേശവ |
സ്ഥിതധീഃ കിം പ്രഭാഷേത കിമാസീത വ്രജേത കിമ് || 54 ||

ശ്രീഭഗവാനുവാച |
പ്രജഹാതി യദാ കാമാന്സര്വാന്പാര്ഥ മനോഗതാന് |
ആത്മന്യേവാത്മനാ തുഷ്ടഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്തദോച്യതേ || 55 ||

ദുഃഖേഷ്വനുദ്വിഗ്നമനാഃ സുഖേഷു വിഗതസ്പൃഹഃ |
വീതരാഗഭയക്രോധഃ സ്ഥിതധീര്മുനിരുച്യതേ || 56 ||

യഃ സര്വത്രാനഭിസ്നേഹസ്തത്തത്പ്രാപ്യ ശുഭാശുഭമ് |
നാഭിനന്ദതി ന ദ്വേഷ്ടി തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ || 57 ||

യദാ സംഹരതേ ചായം കൂര്മോ‌உങ്ഗാനീവ സര്വശഃ |
ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥേഭ്യസ്തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ || 58 ||

വിഷയാ വിനിവര്തന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിനഃ |
രസവര്ജം രസോ‌உപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വാ നിവര്തതേ || 59 ||

യതതോ ഹ്യപി കൗന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിതഃ |
ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി ഹരന്തി പ്രസഭം മനഃ || 60 ||

താനി സര്വാണി സംയമ്യ യുക്ത ആസീത മത്പരഃ |
വശേ ഹി യസ്യേന്ദ്രിയാണി തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ || 61 ||

ധ്യായതോ വിഷയാന്പുംസഃ സങ്ഗസ്തേഷൂപജായതേ |
സങ്ഗാത്സംജായതേ കാമഃ കാമാത്ക്രോധോ‌உഭിജായതേ || 62 ||

ക്രോധാദ്ഭവതി സംമോഹഃ സംമോഹാത്സ്മൃതിവിഭ്രമഃ |
സ്മൃതിഭ്രംശാദ്ബുദ്ധിനാശോ ബുദ്ധിനാശാത്പ്രണശ്യതി || 63 ||

രാഗദ്വേഷവിമുക്തൈസ്തു വിഷയാനിന്ദ്രിയൈശ്ചരന് |
ആത്മവശ്യൈര്വിധേയാത്മാ പ്രസാദമധിഗച്ഛതി || 64 ||

പ്രസാദേ സര്വദുഃഖാനാം ഹാനിരസ്യോപജായതേ |
പ്രസന്നചേതസോ ഹ്യാശു ബുദ്ധിഃ പര്യവതിഷ്ഠതേ || 65 ||

നാസ്തി ബുദ്ധിരയുക്തസ്യ ന ചായുക്തസ്യ ഭാവനാ |
ന ചാഭാവയതഃ ശാന്തിരശാന്തസ്യ കുതഃ സുഖമ് || 66 ||

ഇന്ദ്രിയാണാം ഹി ചരതാം യന്മനോ‌உനുവിധീയതേ |
തദസ്യ ഹരതി പ്രജ്ഞാം വായുര്നാവമിവാമ്ഭസി || 67 ||

തസ്മാദ്യസ്യ മഹാബാഹോ നിഗൃഹീതാനി സര്വശഃ |
ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥേഭ്യസ്തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ || 68 ||

യാ നിശാ സര്വഭൂതാനാം തസ്യാം ജാഗര്തി സംയമീ |
യസ്യാം ജാഗ്രതി ഭൂതാനി സാ നിശാ പശ്യതോ മുനേഃ || 69 ||

ആപൂര്യമാണമചലപ്രതിഷ്ഠം സമുദ്രമാപഃ പ്രവിശന്തി യദ്വത് |
തദ്വത്കാമാ യം പ്രവിശന്തി സര്വേ സ ശാന്തിമാപ്നോതി ന കാമകാമീ || 70 ||

വിഹായ കാമാന്യഃ സര്വാന്പുമാംശ്ചരതി നിഃസ്പൃഹഃ |
നിര്മമോ നിരഹംകാരഃ സ ശാന്തിമധിഗച്ഛതി || 71 ||

ഏഷാ ബ്രാഹ്മീ സ്ഥിതിഃ പാര്ഥ നൈനാം പ്രാപ്യ വിമുഹ്യതി |
സ്ഥിത്വാസ്യാമന്തകാലേ‌உപി ബ്രഹ്മനിര്വാണമൃച്ഛതി || 72 ||

ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസൂപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ

സാംഖ്യയോഗോ നാമ ദ്വിതീയോ‌உധ്യായഃ ||2 ||

Gita Gujarati

શ્રીમદ ભગવદ ગીત દ્વિતીયો‌உધ્યાયઃ

admin

અથ દ્વિતીયો‌உધ્યાયઃ |

સંજય ઉવાચ |
તં તથા કૃપયાવિષ્ટમશ્રુપૂર્ણાકુલેક્ષણમ |
વિષીદન્તમિદં વાક્યમુવાચ મધુસૂદનઃ || 1 ||

શ્રીભગવાનુવાચ |
કુતસ્ત્વા કશ્મલમિદં વિષમે સમુપસ્થિતમ |
અનાર્યજુષ્ટમસ્વર્ગ્યમકીર્તિકરમર્જુન || 2 ||

ક્લૈબ્યં મા સ્મ ગમઃ પાર્થ નૈતત્ત્વય્યુપપદ્યતે |
ક્ષુદ્રં હૃદયદૌર્બલ્યં ત્યક્ત્વોત્તિષ્ઠ પરંતપ || 3 ||

અર્જુન ઉવાચ |
કથં ભીષ્મમહં સાઙ્ખ્યે દ્રોણં ચ મધુસૂદન |
ઇષુભિઃ પ્રતિયોત્સ્યામિ પૂજાર્હાવરિસૂદન || 4 ||

ગુરૂનહત્વા હિ મહાનુભાવાન્શ્રેયો ભોક્તું ભૈક્ષ્યમપીહ લોકે |
હત્વાર્થકામાંસ્તુ ગુરુનિહૈવ ભુઞ્જીય ભોગાન‌உરુધિરપ્રદિગ્ધાન || 5 ||

ન ચૈતદ્વિદ્મઃ કતરન્નો ગરીયો યદ્વા જયેમ યદિ વા નો જયેયુઃ |
યાનેવ હત્વા ન જિજીવિષામસ્તે‌உવસ્થિતાઃ પ્રમુખે ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ || 6 ||

કાર્પણ્યદોષોપહતસ્વભાવઃ પૃચ્છામિ ત્વાં ધર્મસંમૂઢચેતાઃ |
યચ્છ્રેયઃ સ્યાન્નિશ્ચિતં બ્રૂહિ તન્મે શિષ્યસ્તે‌உહં શાધિ માં ત્વાં પ્રપન્નમ || 7 ||

ન હિ પ્રપશ્યામિ મમાપનુદ્યાદ્યચ્છોકમુચ્છોષણમિન્દ્રિયાણામ |
અવાપ્ય ભૂમાવસપત્નમૃદ્ધં રાજ્યં સુરાણામપિ ચાધિપત્યમ || 8 ||

સંજય ઉવાચ |
એવમુક્ત્વા હૃષીકેશં ગુડાકેશઃ પરંતપ |
ન યોત્સ્ય ઇતિ ગોવિન્દમુક્ત્વા તૂષ્ણીં બભૂવ હ || 9 ||

તમુવાચ હૃષીકેશઃ પ્રહસન્નિવ ભારત |
સેનયોરુભયોર્મધ્યે વિષીદન્તમિદં વચઃ || 10 ||

શ્રીભગવાનુવાચ |
અશોચ્યાનન્વશોચસ્ત્વં પ્રજ્ઞાવાદાંશ્ચ ભાષસે |
ગતાસૂનગતાસૂંશ્ચ નાનુશોચન્તિ પણ્ડિતાઃ || 11 ||

ન ત્વેવાહં જાતુ નાસં ન ત્વં નેમે જનાધિપાઃ |
ન ચૈવ ન ભવિષ્યામઃ સર્વે વયમતઃ પરમ || 12 ||

દેહિનો‌உસ્મિન્યથા દેહે કૌમારં યૌવનં જરા |
તથા દેહાન્તરપ્રાપ્તિર્ધીરસ્તત્ર ન મુહ્યતિ || 13 ||

માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય શીતોષ્ણસુખદુઃખદાઃ |
આગમાપાયિનો‌உનિત્યાસ્તાંસ્તિતિક્ષસ્વ ભારત || 14 ||

યં હિ ન વ્યથયન્ત્યેતે પુરુષં પુરુષર્ષભ |
સમદુઃખસુખં ધીરં સો‌உમૃતત્વાય કલ્પતે || 15 ||

નાસતો વિદ્યતે ભાવો નાભાવો વિદ્યતે સતઃ |
ઉભયોરપિ દૃષ્ટો‌உન્તસ્ત્વનયોસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ || 16 ||

અવિનાશિ તુ તદ્વિદ્ધિ યેન સર્વમિદં તતમ |
વિનાશમવ્યયસ્યાસ્ય ન કશ્ચિત્કર્તુમર્હતિ || 17 ||

અન્તવન્ત ઇમે દેહા નિત્યસ્યોક્તાઃ શરીરિણઃ |
અનાશિનો‌உપ્રમેયસ્ય તસ્માદ્યુધ્યસ્વ ભારત || 18 ||

ય એનં વેત્તિ હન્તારં યશ્ચૈનં મન્યતે હતમ |
ઉભૌ તૌ ન વિજાનીતો નાયં હન્તિ ન હન્યતે || 19 ||

ન જાયતે મ્રિયતે વા કદાચિન્નાયં ભૂત્વા ભવિતા વા ન ભૂયઃ |
અજો નિત્યઃ શાશ્વતો‌உયં પુરાણો ન હન્યતે હન્યમાને શરીરે || 20 ||

વેદાવિનાશિનં નિત્યં ય એનમજમવ્યયમ |
અથં સ પુરુષઃ પાર્થ કં ઘાતયતિ હન્તિ કમ || 21||
વાસાંસિ જીર્ણાનિ યથા વિહાય નવાનિ ગૃહ્ણાતિ નરો‌உપરાણિ |
તથા શરીરાણિ વિહાય જીર્ણાન્યન્યાનિ સંયાતિ નવાનિ દેહી || 22 ||

નૈનં છિન્દન્તિ શસ્ત્રાણિ નૈનં દહતિ પાવકઃ |
ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ || 23 ||

અચ્છેદ્યો‌உયમદાહ્યો‌உયમક્લેદ્યો‌உશોષ્ય એવ ચ |
નિત્યઃ સર્વગતઃ સ્થાણુરચલો‌உયં સનાતનઃ || 24 ||

અવ્યક્તો‌உયમચિન્ત્યો‌உયમવિકાર્યો‌உયમુચ્યતે |
તસ્માદેવં વિદિત્વૈનં નાનુશોચિતુમર્હસિ || 25 ||

અથ ચૈનં નિત્યજાતં નિત્યં વા મન્યસે મૃતમ |
તથાપિ ત્વં મહાબાહો નૈવં શોચિતુમર્હસિ || 26 ||

જાતસ્ય હિ ધ્રુવો મૃત્યુર્ધ્રુવં જન્મ મૃતસ્ય ચ |
તસ્માદપરિહાર્યે‌உર્થે ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ || 27 ||

અવ્યક્તાદીનિ ભૂતાનિ વ્યક્તમધ્યાનિ ભારત |
અવ્યક્તનિધનાન્યેવ તત્ર કા પરિદેવના || 28 ||

આશ્ચર્યવત્પશ્યતિ કશ્ચિદેનમાશ્ચર્યવદ્વદતિ તથૈવ ચાન્યઃ |
આશ્ચર્યવચ્ચૈનમન્યઃ શૃણોતિ શ્રુત્વાપ્યેનં વેદ ન ચૈવ કશ્ચિત || 29 ||

દેહી નિત્યમવધ્યો‌உયં દેહે સર્વસ્ય ભારત |
તસ્માત્સર્વાણિ ભૂતાનિ ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ || 30 ||

સ્વધર્મમપિ ચાવેક્ષ્ય ન વિકમ્પિતુમર્હસિ |
ધર્મ્યાદ્ધિ યુદ્ધાચ્છ્રેયો‌உન્યત્ક્ષત્રિયસ્ય ન વિદ્યતે || 31 ||

યદૃચ્છયા ચોપપન્નં સ્વર્ગદ્વારમપાવૃતમ |
સુખિનઃ ક્ષત્રિયાઃ પાર્થ લભન્તે યુદ્ધમીદૃશમ || 32 ||

અથ ચેત્ત્વમિમં ધર્મ્યં સંગ્રામં ન કરિષ્યસિ |
તતઃ સ્વધર્મં કીર્તિં ચ હિત્વા પાપમવાપ્સ્યસિ || 33 ||

અકીર્તિં ચાપિ ભૂતાનિ કથયિષ્યન્તિ તે‌உવ્યયામ |
સંભાવિતસ્ય ચાકીર્તિર્મરણાદતિરિચ્યતે || 34 ||

ભયાદ્રણાદુપરતં મંસ્યન્તે ત્વાં મહારથાઃ |
યેષાં ચ ત્વં બહુમતો ભૂત્વા યાસ્યસિ લાઘવમ || 35 ||

અવાચ્યવાદાંશ્ચ બહૂન્વદિષ્યન્તિ તવાહિતાઃ |
નિન્દન્તસ્તવ સામર્થ્યં તતો દુઃખતરં નુ કિમ || 36 ||

હતો વા પ્રાપ્સ્યસિ સ્વર્ગં જિત્વા વા ભોક્ષ્યસે મહીમ |
તસ્માદુત્તિષ્ઠ કૌન્તેય યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ || 37 ||

સુખદુઃખે સમે કૃત્વા લાભાલાભૌ જયાજયૌ |
તતો યુદ્ધાય યુજ્યસ્વ નૈવં પાપમવાપ્સ્યસિ || 38 ||

એષા તે‌உભિહિતા સાઙ્ખ્યે બુદ્ધિર્યોગે ત્વિમાં શૃણુ |
બુદ્ધ્યા યુક્તો યયા પાર્થ કર્મબન્ધં પ્રહાસ્યસિ || 39 ||

નેહાભિક્રમનાશો‌உસ્તિ પ્રત્યવાયો ન વિદ્યતે |
સ્વલ્પમપ્યસ્ય ધર્મસ્ય ત્રાયતે મહતો ભયાત || 40 ||

વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિરેકેહ કુરુનન્દન |
બહુશાખા હ્યનન્તાશ્ચ બુદ્ધયો‌உવ્યવસાયિનામ || 41 ||

યામિમાં પુષ્પિતાં વાચં પ્રવદન્ત્યવિપશ્ચિતઃ |
વેદવાદરતાઃ પાર્થ નાન્યદસ્તીતિ વાદિનઃ || 42 ||

કામાત્માનઃ સ્વર્ગપરા જન્મકર્મફલપ્રદામ |
ક્રિયાવિશેષબહુલાં ભોગૈશ્વર્યગતિં પ્રતિ || 43 ||

ભોગૈશ્વર્યપ્રસક્તાનાં તયાપહૃતચેતસામ |
વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિઃ સમાધૌ ન વિધીયતે || 44 ||

ત્રૈગુણ્યવિષયા વેદા નિસ્ત્રૈગુણ્યો ભવાર્જુન |
નિર્દ્વન્દ્વો નિત્યસત્ત્વસ્થો નિર્યોગક્ષેમ આત્મવાન || 45 ||

યાવાનર્થ ઉદપાને સર્વતઃ સંપ્લુતોદકે |
તાવાન્સર્વેષુ વેદેષુ બ્રાહ્મણસ્ય વિજાનતઃ || 46 ||

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન |
મા કર્મફલહેતુર્ભૂર્મા તે સઙ્ગો‌உસ્ત્વકર્મણિ || 47 ||

યોગસ્થઃ કુરુ કર્માણિ સઙ્ગં ત્યક્ત્વા ધનંજય |
સિદ્ધ્યસિદ્ધ્યોઃ સમો ભૂત્વા સમત્વં યોગ ઉચ્યતે || 48 ||

દૂરેણ હ્યવરં કર્મ બુદ્ધિયોગાદ્ધનંજય |
બુદ્ધૌ શરણમન્વિચ્છ કૃપણાઃ ફલહેતવઃ || 49 ||

બુદ્ધિયુક્તો જહાતીહ ઉભે સુકૃતદુષ્કૃતે |
તસ્માદ્યોગાય યુજ્યસ્વ યોગઃ કર્મસુ કૌશલમ || 50 ||

કર્મજં બુદ્ધિયુક્તા હિ ફલં ત્યક્ત્વા મનીષિણઃ |
જન્મબન્ધવિનિર્મુક્તાઃ પદં ગચ્છન્ત્યનામયમ || 51 ||

યદા તે મોહકલિલં બુદ્ધિર્વ્યતિતરિષ્યતિ |
તદા ગન્તાસિ નિર્વેદં શ્રોતવ્યસ્ય શ્રુતસ્ય ચ || 52 ||

શ્રુતિવિપ્રતિપન્ના તે યદા સ્થાસ્યતિ નિશ્ચલા |
સમાધાવચલા બુદ્ધિસ્તદા યોગમવાપ્સ્યસિ || 53 ||

અર્જુન ઉવાચ |
સ્થિતપ્રજ્ઞસ્ય કા ભાષા સમાધિસ્થસ્ય કેશવ |
સ્થિતધીઃ કિં પ્રભાષેત કિમાસીત વ્રજેત કિમ || 54 ||

શ્રીભગવાનુવાચ |
પ્રજહાતિ યદા કામાન્સર્વાન્પાર્થ મનોગતાન |
આત્મન્યેવાત્મના તુષ્ટઃ સ્થિતપ્રજ્ઞસ્તદોચ્યતે || 55 ||

દુઃખેષ્વનુદ્વિગ્નમનાઃ સુખેષુ વિગતસ્પૃહઃ |
વીતરાગભયક્રોધઃ સ્થિતધીર્મુનિરુચ્યતે || 56 ||

યઃ સર્વત્રાનભિસ્નેહસ્તત્તત્પ્રાપ્ય શુભાશુભમ |
નાભિનન્દતિ ન દ્વેષ્ટિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા || 57 ||

યદા સંહરતે ચાયં કૂર્મો‌உઙ્ગાનીવ સર્વશઃ |
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા || 58 ||

વિષયા વિનિવર્તન્તે નિરાહારસ્ય દેહિનઃ |
રસવર્જં રસો‌உપ્યસ્ય પરં દૃષ્ટ્વા નિવર્તતે || 59 ||

યતતો હ્યપિ કૌન્તેય પુરુષસ્ય વિપશ્ચિતઃ |
ઇન્દ્રિયાણિ પ્રમાથીનિ હરન્તિ પ્રસભં મનઃ || 60 ||

તાનિ સર્વાણિ સંયમ્ય યુક્ત આસીત મત્પરઃ |
વશે હિ યસ્યેન્દ્રિયાણિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા || 61 ||

ધ્યાયતો વિષયાન્પુંસઃ સઙ્ગસ્તેષૂપજાયતે |
સઙ્ગાત્સંજાયતે કામઃ કામાત્ક્રોધો‌உભિજાયતે || 62 ||

ક્રોધાદ્ભવતિ સંમોહઃ સંમોહાત્સ્મૃતિવિભ્રમઃ |
સ્મૃતિભ્રંશાદ્બુદ્ધિનાશો બુદ્ધિનાશાત્પ્રણશ્યતિ || 63 ||

રાગદ્વેષવિમુક્તૈસ્તુ વિષયાનિન્દ્રિયૈશ્ચરન |
આત્મવશ્યૈર્વિધેયાત્મા પ્રસાદમધિગચ્છતિ || 64 ||

પ્રસાદે સર્વદુઃખાનાં હાનિરસ્યોપજાયતે |
પ્રસન્નચેતસો હ્યાશુ બુદ્ધિઃ પર્યવતિષ્ઠતે || 65 ||

નાસ્તિ બુદ્ધિરયુક્તસ્ય ન ચાયુક્તસ્ય ભાવના |
ન ચાભાવયતઃ શાન્તિરશાન્તસ્ય કુતઃ સુખમ || 66 ||

ઇન્દ્રિયાણાં હિ ચરતાં યન્મનો‌உનુવિધીયતે |
તદસ્ય હરતિ પ્રજ્ઞાં વાયુર્નાવમિવામ્ભસિ || 67 ||

તસ્માદ્યસ્ય મહાબાહો નિગૃહીતાનિ સર્વશઃ |
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા || 68 ||

યા નિશા સર્વભૂતાનાં તસ્યાં જાગર્તિ સંયમી |
યસ્યાં જાગ્રતિ ભૂતાનિ સા નિશા પશ્યતો મુનેઃ || 69 ||

આપૂર્યમાણમચલપ્રતિષ્ઠં સમુદ્રમાપઃ પ્રવિશન્તિ યદ્વત |
તદ્વત્કામા યં પ્રવિશન્તિ સર્વે સ શાન્તિમાપ્નોતિ ન કામકામી || 70 ||

વિહાય કામાન્યઃ સર્વાન્પુમાંશ્ચરતિ નિઃસ્પૃહઃ |
નિર્મમો નિરહંકારઃ સ શાન્તિમધિગચ્છતિ || 71 ||

એષા બ્રાહ્મી સ્થિતિઃ પાર્થ નૈનાં પ્રાપ્ય વિમુહ્યતિ |
સ્થિત્વાસ્યામન્તકાલે‌உપિ બ્રહ્મનિર્વાણમૃચ્છતિ || 72 ||

ઓં તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે

સાંખ્યયોગો નામ દ્વિતીયો‌உધ્યાયઃ ||2 ||

Gita Bengali

শ্রীমদ ভগবদ গীত দ্বিতীয়ো‌உধ্য়ায়ঃ

admin

অথ দ্বিতীয়ো‌உধ্য়ায়ঃ |

সংজয় উবাচ |
তং তথা কৃপয়াবিষ্টমশ্রুপূর্ণাকুলেক্ষণম |
বিষীদন্তমিদং বাক্য়মুবাচ মধুসূদনঃ || 1 ||

শ্রীভগবানুবাচ |
কুতস্ত্বা কশ্মলমিদং বিষমে সমুপস্থিতম |
অনার্য়জুষ্টমস্বর্গ্য়মকীর্তিকরমর্জুন || 2 ||

ক্লৈব্য়ং মা স্ম গমঃ পার্থ নৈতত্ত্বয়্য়ুপপদ্য়তে |
ক্ষুদ্রং হৃদয়দৌর্বল্য়ং ত্য়ক্ত্বোত্তিষ্ঠ পরংতপ || 3 ||

অর্জুন উবাচ |
কথং ভীষ্মমহং সাঙ্খ্য়ে দ্রোণং চ মধুসূদন |
ইষুভিঃ প্রতিয়োত্স্য়ামি পূজার্হাবরিসূদন || 4 ||

গুরূনহত্বা হি মহানুভাবান্শ্রেয়ো ভোক্তুং ভৈক্ষ্য়মপীহ লোকে |
হত্বার্থকামাংস্তু গুরুনিহৈব ভুঞ্জীয় ভোগান‌உরুধিরপ্রদিগ্ধান || 5 ||

ন চৈতদ্বিদ্মঃ কতরন্নো গরীয়ো য়দ্বা জয়েম য়দি বা নো জয়েয়ুঃ |
য়ানেব হত্বা ন জিজীবিষামস্তে‌உবস্থিতাঃ প্রমুখে ধার্তরাষ্ট্রাঃ || 6 ||

কার্পণ্য়দোষোপহতস্বভাবঃ পৃচ্ছামি ত্বাং ধর্মসংমূঢচেতাঃ |
য়চ্ছ্রেয়ঃ স্য়ান্নিশ্চিতং ব্রূহি তন্মে শিষ্য়স্তে‌உহং শাধি মাং ত্বাং প্রপন্নম || 7 ||

ন হি প্রপশ্য়ামি মমাপনুদ্য়াদ্য়চ্ছোকমুচ্ছোষণমিন্দ্রিয়াণাম |
অবাপ্য় ভূমাবসপত্নমৃদ্ধং রাজ্য়ং সুরাণামপি চাধিপত্য়ম || 8 ||

সংজয় উবাচ |
এবমুক্ত্বা হৃষীকেশং গুডাকেশঃ পরংতপ |
ন য়োত্স্য় ইতি গোবিন্দমুক্ত্বা তূষ্ণীং বভূব হ || 9 ||

তমুবাচ হৃষীকেশঃ প্রহসন্নিব ভারত |
সেনয়োরুভয়োর্মধ্য়ে বিষীদন্তমিদং বচঃ || 1০ ||

শ্রীভগবানুবাচ |
অশোচ্য়ানন্বশোচস্ত্বং প্রজ্ঞাবাদাংশ্চ ভাষসে |
গতাসূনগতাসূংশ্চ নানুশোচন্তি পণ্ডিতাঃ || 11 ||

ন ত্বেবাহং জাতু নাসং ন ত্বং নেমে জনাধিপাঃ |
ন চৈব ন ভবিষ্য়ামঃ সর্বে বয়মতঃ পরম || 12 ||

দেহিনো‌உস্মিন্য়থা দেহে কৌমারং য়ৌবনং জরা |
তথা দেহান্তরপ্রাপ্তির্ধীরস্তত্র ন মুহ্য়তি || 13 ||

মাত্রাস্পর্শাস্তু কৌন্তেয় শীতোষ্ণসুখদুঃখদাঃ |
আগমাপায়িনো‌உনিত্য়াস্তাংস্তিতিক্ষস্ব ভারত || 14 ||

য়ং হি ন ব্য়থয়ন্ত্য়েতে পুরুষং পুরুষর্ষভ |
সমদুঃখসুখং ধীরং সো‌உমৃতত্বায় কল্পতে || 15 ||

নাসতো বিদ্য়তে ভাবো নাভাবো বিদ্য়তে সতঃ |
উভয়োরপি দৃষ্টো‌உন্তস্ত্বনয়োস্তত্ত্বদর্শিভিঃ || 16 ||

অবিনাশি তু তদ্বিদ্ধি য়েন সর্বমিদং ততম |
বিনাশমব্য়য়স্য়াস্য় ন কশ্চিত্কর্তুমর্হতি || 17 ||

অন্তবন্ত ইমে দেহা নিত্য়স্য়োক্তাঃ শরীরিণঃ |
অনাশিনো‌உপ্রমেয়স্য় তস্মাদ্য়ুধ্য়স্ব ভারত || 18 ||

য় এনং বেত্তি হন্তারং য়শ্চৈনং মন্য়তে হতম |
উভৌ তৌ ন বিজানীতো নায়ং হন্তি ন হন্য়তে || 19 ||

ন জায়তে ম্রিয়তে বা কদাচিন্নায়ং ভূত্বা ভবিতা বা ন ভূয়ঃ |
অজো নিত্য়ঃ শাশ্বতো‌உয়ং পুরাণো ন হন্য়তে হন্য়মানে শরীরে || 2০ ||

বেদাবিনাশিনং নিত্য়ং য় এনমজমব্য়য়ম |
অথং স পুরুষঃ পার্থ কং ঘাতয়তি হন্তি কম || 21||
বাসাংসি জীর্ণানি য়থা বিহায় নবানি গৃহ্ণাতি নরো‌உপরাণি |
তথা শরীরাণি বিহায় জীর্ণান্য়ন্য়ানি সংয়াতি নবানি দেহী || 22 ||

নৈনং ছিন্দন্তি শস্ত্রাণি নৈনং দহতি পাবকঃ |
ন চৈনং ক্লেদয়ন্ত্য়াপো ন শোষয়তি মারুতঃ || 23 ||

অচ্ছেদ্য়ো‌உয়মদাহ্য়ো‌உয়মক্লেদ্য়ো‌உশোষ্য় এব চ |
নিত্য়ঃ সর্বগতঃ স্থাণুরচলো‌உয়ং সনাতনঃ || 24 ||

অব্য়ক্তো‌உয়মচিন্ত্য়ো‌உয়মবিকার্য়ো‌உয়মুচ্য়তে |
তস্মাদেবং বিদিত্বৈনং নানুশোচিতুমর্হসি || 25 ||

অথ চৈনং নিত্য়জাতং নিত্য়ং বা মন্য়সে মৃতম |
তথাপি ত্বং মহাবাহো নৈবং শোচিতুমর্হসি || 26 ||

জাতস্য় হি ধ্রুবো মৃত্য়ুর্ধ্রুবং জন্ম মৃতস্য় চ |
তস্মাদপরিহার্য়ে‌உর্থে ন ত্বং শোচিতুমর্হসি || 27 ||

অব্য়ক্তাদীনি ভূতানি ব্য়ক্তমধ্য়ানি ভারত |
অব্য়ক্তনিধনান্য়েব তত্র কা পরিদেবনা || 28 ||

আশ্চর্য়বত্পশ্য়তি কশ্চিদেনমাশ্চর্য়বদ্বদতি তথৈব চান্য়ঃ |
আশ্চর্য়বচ্চৈনমন্য়ঃ শৃণোতি শ্রুত্বাপ্য়েনং বেদ ন চৈব কশ্চিত || 29 ||

দেহী নিত্য়মবধ্য়ো‌உয়ং দেহে সর্বস্য় ভারত |
তস্মাত্সর্বাণি ভূতানি ন ত্বং শোচিতুমর্হসি || 3০ ||

স্বধর্মমপি চাবেক্ষ্য় ন বিকম্পিতুমর্হসি |
ধর্ম্য়াদ্ধি য়ুদ্ধাচ্ছ্রেয়ো‌உন্য়ত্ক্ষত্রিয়স্য় ন বিদ্য়তে || 31 ||

য়দৃচ্ছয়া চোপপন্নং স্বর্গদ্বারমপাবৃতম |
সুখিনঃ ক্ষত্রিয়াঃ পার্থ লভন্তে য়ুদ্ধমীদৃশম || 32 ||

অথ চেত্ত্বমিমং ধর্ম্য়ং সংগ্রামং ন করিষ্য়সি |
ততঃ স্বধর্মং কীর্তিং চ হিত্বা পাপমবাপ্স্য়সি || 33 ||

অকীর্তিং চাপি ভূতানি কথয়িষ্য়ন্তি তে‌உব্য়য়াম |
সংভাবিতস্য় চাকীর্তির্মরণাদতিরিচ্য়তে || 34 ||

ভয়াদ্রণাদুপরতং মংস্য়ন্তে ত্বাং মহারথাঃ |
য়েষাং চ ত্বং বহুমতো ভূত্বা য়াস্য়সি লাঘবম || 35 ||

অবাচ্য়বাদাংশ্চ বহূন্বদিষ্য়ন্তি তবাহিতাঃ |
নিন্দন্তস্তব সামর্থ্য়ং ততো দুঃখতরং নু কিম || 36 ||

হতো বা প্রাপ্স্য়সি স্বর্গং জিত্বা বা ভোক্ষ্য়সে মহীম |
তস্মাদুত্তিষ্ঠ কৌন্তেয় য়ুদ্ধায় কৃতনিশ্চয়ঃ || 37 ||

সুখদুঃখে সমে কৃত্বা লাভালাভৌ জয়াজয়ৌ |
ততো য়ুদ্ধায় য়ুজ্য়স্ব নৈবং পাপমবাপ্স্য়সি || 38 ||

এষা তে‌உভিহিতা সাঙ্খ্য়ে বুদ্ধির্য়োগে ত্বিমাং শৃণু |
বুদ্ধ্য়া য়ুক্তো য়য়া পার্থ কর্মবন্ধং প্রহাস্য়সি || 39 ||

নেহাভিক্রমনাশো‌உস্তি প্রত্য়বায়ো ন বিদ্য়তে |
স্বল্পমপ্য়স্য় ধর্মস্য় ত্রায়তে মহতো ভয়াত || 4০ ||

ব্য়বসায়াত্মিকা বুদ্ধিরেকেহ কুরুনন্দন |
বহুশাখা হ্য়নন্তাশ্চ বুদ্ধয়ো‌உব্য়বসায়িনাম || 41 ||

য়ামিমাং পুষ্পিতাং বাচং প্রবদন্ত্য়বিপশ্চিতঃ |
বেদবাদরতাঃ পার্থ নান্য়দস্তীতি বাদিনঃ || 42 ||

কামাত্মানঃ স্বর্গপরা জন্মকর্মফলপ্রদাম |
ক্রিয়াবিশেষবহুলাং ভোগৈশ্বর্য়গতিং প্রতি || 43 ||

ভোগৈশ্বর্য়প্রসক্তানাং তয়াপহৃতচেতসাম |
ব্য়বসায়াত্মিকা বুদ্ধিঃ সমাধৌ ন বিধীয়তে || 44 ||

ত্রৈগুণ্য়বিষয়া বেদা নিস্ত্রৈগুণ্য়ো ভবার্জুন |
নির্দ্বন্দ্বো নিত্য়সত্ত্বস্থো নির্য়োগক্ষেম আত্মবান || 45 ||

য়াবানর্থ উদপানে সর্বতঃ সংপ্লুতোদকে |
তাবান্সর্বেষু বেদেষু ব্রাহ্মণস্য় বিজানতঃ || 46 ||

কর্মণ্য়েবাধিকারস্তে মা ফলেষু কদাচন |
মা কর্মফলহেতুর্ভূর্মা তে সঙ্গো‌உস্ত্বকর্মণি || 47 ||

য়োগস্থঃ কুরু কর্মাণি সঙ্গং ত্য়ক্ত্বা ধনংজয় |
সিদ্ধ্য়সিদ্ধ্য়োঃ সমো ভূত্বা সমত্বং য়োগ উচ্য়তে || 48 ||

দূরেণ হ্য়বরং কর্ম বুদ্ধিয়োগাদ্ধনংজয় |
বুদ্ধৌ শরণমন্বিচ্ছ কৃপণাঃ ফলহেতবঃ || 49 ||

বুদ্ধিয়ুক্তো জহাতীহ উভে সুকৃতদুষ্কৃতে |
তস্মাদ্য়োগায় য়ুজ্য়স্ব য়োগঃ কর্মসু কৌশলম || 5০ ||

কর্মজং বুদ্ধিয়ুক্তা হি ফলং ত্য়ক্ত্বা মনীষিণঃ |
জন্মবন্ধবিনির্মুক্তাঃ পদং গচ্ছন্ত্য়নাময়ম || 51 ||

য়দা তে মোহকলিলং বুদ্ধির্ব্য়তিতরিষ্য়তি |
তদা গন্তাসি নির্বেদং শ্রোতব্য়স্য় শ্রুতস্য় চ || 52 ||

শ্রুতিবিপ্রতিপন্না তে য়দা স্থাস্য়তি নিশ্চলা |
সমাধাবচলা বুদ্ধিস্তদা য়োগমবাপ্স্য়সি || 53 ||

অর্জুন উবাচ |
স্থিতপ্রজ্ঞস্য় কা ভাষা সমাধিস্থস্য় কেশব |
স্থিতধীঃ কিং প্রভাষেত কিমাসীত ব্রজেত কিম || 54 ||

শ্রীভগবানুবাচ |
প্রজহাতি য়দা কামান্সর্বান্পার্থ মনোগতান |
আত্মন্য়েবাত্মনা তুষ্টঃ স্থিতপ্রজ্ঞস্তদোচ্য়তে || 55 ||

দুঃখেষ্বনুদ্বিগ্নমনাঃ সুখেষু বিগতস্পৃহঃ |
বীতরাগভয়ক্রোধঃ স্থিতধীর্মুনিরুচ্য়তে || 56 ||

য়ঃ সর্বত্রানভিস্নেহস্তত্তত্প্রাপ্য় শুভাশুভম |
নাভিনন্দতি ন দ্বেষ্টি তস্য় প্রজ্ঞা প্রতিষ্ঠিতা || 57 ||

য়দা সংহরতে চায়ং কূর্মো‌உঙ্গানীব সর্বশঃ |
ইন্দ্রিয়াণীন্দ্রিয়ার্থেভ্য়স্তস্য় প্রজ্ঞা প্রতিষ্ঠিতা || 58 ||

বিষয়া বিনিবর্তন্তে নিরাহারস্য় দেহিনঃ |
রসবর্জং রসো‌உপ্য়স্য় পরং দৃষ্ট্বা নিবর্ততে || 59 ||

য়ততো হ্য়পি কৌন্তেয় পুরুষস্য় বিপশ্চিতঃ |
ইন্দ্রিয়াণি প্রমাথীনি হরন্তি প্রসভং মনঃ || 6০ ||

তানি সর্বাণি সংয়ম্য় য়ুক্ত আসীত মত্পরঃ |
বশে হি য়স্য়েন্দ্রিয়াণি তস্য় প্রজ্ঞা প্রতিষ্ঠিতা || 61 ||

ধ্য়ায়তো বিষয়ান্পুংসঃ সঙ্গস্তেষূপজায়তে |
সঙ্গাত্সংজায়তে কামঃ কামাত্ক্রোধো‌உভিজায়তে || 62 ||

ক্রোধাদ্ভবতি সংমোহঃ সংমোহাত্স্মৃতিবিভ্রমঃ |
স্মৃতিভ্রংশাদ্বুদ্ধিনাশো বুদ্ধিনাশাত্প্রণশ্য়তি || 63 ||

রাগদ্বেষবিমুক্তৈস্তু বিষয়ানিন্দ্রিয়ৈশ্চরন |
আত্মবশ্য়ৈর্বিধেয়াত্মা প্রসাদমধিগচ্ছতি || 64 ||

প্রসাদে সর্বদুঃখানাং হানিরস্য়োপজায়তে |
প্রসন্নচেতসো হ্য়াশু বুদ্ধিঃ পর্য়বতিষ্ঠতে || 65 ||

নাস্তি বুদ্ধিরয়ুক্তস্য় ন চায়ুক্তস্য় ভাবনা |
ন চাভাবয়তঃ শান্তিরশান্তস্য় কুতঃ সুখম || 66 ||

ইন্দ্রিয়াণাং হি চরতাং য়ন্মনো‌உনুবিধীয়তে |
তদস্য় হরতি প্রজ্ঞাং বায়ুর্নাবমিবাম্ভসি || 67 ||

তস্মাদ্য়স্য় মহাবাহো নিগৃহীতানি সর্বশঃ |
ইন্দ্রিয়াণীন্দ্রিয়ার্থেভ্য়স্তস্য় প্রজ্ঞা প্রতিষ্ঠিতা || 68 ||

য়া নিশা সর্বভূতানাং তস্য়াং জাগর্তি সংয়মী |
য়স্য়াং জাগ্রতি ভূতানি সা নিশা পশ্য়তো মুনেঃ || 69 ||

আপূর্য়মাণমচলপ্রতিষ্ঠং সমুদ্রমাপঃ প্রবিশন্তি য়দ্বত |
তদ্বত্কামা য়ং প্রবিশন্তি সর্বে স শান্তিমাপ্নোতি ন কামকামী || 7০ ||

বিহায় কামান্য়ঃ সর্বান্পুমাংশ্চরতি নিঃস্পৃহঃ |
নির্মমো নিরহংকারঃ স শান্তিমধিগচ্ছতি || 71 ||

এষা ব্রাহ্মী স্থিতিঃ পার্থ নৈনাং প্রাপ্য় বিমুহ্য়তি |
স্থিত্বাস্য়ামন্তকালে‌உপি ব্রহ্মনির্বাণমৃচ্ছতি || 72 ||

ওং তত্সদিতি শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্য়ায়াং য়োগশাস্ত্রে শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে

সাংখ্য়য়োগো নাম দ্বিতীয়ো‌உধ্য়ায়ঃ ||2 ||

Gita English

Srimad Bhagawad Gita Chapter 3

admin

atha tṛtīyo‌உdhyāyaḥ |

arjuna uvāca |
jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava || 1 ||

vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo‌உhamāpnuyām || 2 ||

śrībhagavānuvāca |
loke‌உsmindvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
ṅñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām || 3 ||

na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo‌உśnute |
na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati || 4 ||

na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ || 5 ||

karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate || 6 ||

yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate‌உrjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate || 7 ||

niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ || 8 ||

yaṅñārthātkarmaṇo‌உnyatra loko‌உyaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara || 9 ||

sahayaṅñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo‌உstviṣṭakāmadhuk || 10 ||

devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 11 ||

iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yaṅñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ || 12 ||

yaṅñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt || 13 ||

annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yaṅñādbhavati parjanyo yaṅñaḥ karmasamudbhavaḥ || 14 ||

karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yaṅñe pratiṣṭhitam || 15 ||

evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || 16 ||

yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate || 17 ||

naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 18 ||

tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ || 19 ||

karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi || 20 ||

yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate || 21 ||

na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi || 22 ||

yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 23 ||

utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 24 ||

saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham || 25 ||

na buddhibhedaṃ janayedaṅñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 26 ||

prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate || 27 ||

tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate || 28 ||

prakṛterguṇasaṃmūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet || 29 ||

mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 30 ||

ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto‌உnasūyanto mucyante te‌உpi karmabhiḥ || 31 ||

ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam |
sarvaṅñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ || 32 ||

sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterṅñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati || 33 ||

indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau || 34 ||

śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || 35 ||

arjuna uvāca |
atha kena prayukto‌உyaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ || 36 ||

śrībhagavānuvāca |
kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam || 37 ||

dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || 38 ||

āvṛtaṃ ṅñānametena ṅñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca || 39 ||

indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa ṅñānamāvṛtya dehinam || 40 ||

tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ ṅñānaviṅñānanāśanam || 41 ||

indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ || 42 ||

evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam || 43 ||

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde

karmayogo nāma tṛtīyo‌உdhyāyaḥ ||3 ||

Gita Oriya

ଶ୍ରୀମଦ ଭଗୱଦ ଗୀତ ତୃତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ

admin

ଅଥ ତୃତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ |

ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ |
ଜ୍ୟାୟସୀ ଚେତ୍କର୍ମଣସ୍ତେ ମତା ବୁଦ୍ଧିର୍ଜନାର୍ଦନ |
ତତ୍କିଂ କର୍ମଣି ଘୋରେ ମାଂ ନିୟୋଜୟସି କେଶଵ || 1 ||

ଵ୍ୟାମିଶ୍ରେଣେଵ ଵାକ୍ୟେନ ବୁଦ୍ଧିଂ ମୋହୟସୀଵ ମେ |
ତଦେକଂ ଵଦ ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ୟେନ ଶ୍ରେୟୋ‌உହମାପ୍ନୁୟାମ || 2 ||

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ |
ଲୋକେ‌உସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵିଵିଧା ନିଷ୍ଠା ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ମୟାନଘ |
ଜ୍ଞାନୟୋଗେନ ସାଂଖ୍ୟାନାଂ କର୍ମୟୋଗେନ ୟୋଗିନାମ || 3 ||

ନ କର୍ମଣାମନାରମ୍ଭାନ୍ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟଂ ପୁରୁଷୋ‌உଶ୍ନୁତେ |
ନ ଚ ସଂନ୍ୟସନାଦେଵ ସିଦ୍ଧିଂ ସମଧିଗଚ୍ଛତି || 4 ||

ନ ହି କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଷଣମପି ଜାତୁ ତିଷ୍ଠତ୍ୟକର୍ମକୃତ |
କାର୍ୟତେ ହ୍ୟଵଶଃ କର୍ମ ସର୍ଵଃ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ଗୁଣୈଃ || 5 ||

କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ସଂୟମ୍ୟ ୟ ଆସ୍ତେ ମନସା ସ୍ମରନ |
ଇନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥାନ୍ଵିମୂଢାତ୍ମା ମିଥ୍ୟାଚାରଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ || 6 ||

ୟସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନସା ନିୟମ୍ୟାରଭତେ‌உର୍ଜୁନ |
କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟୈଃ କର୍ମୟୋଗମସକ୍ତଃ ସ ଵିଶିଷ୍ୟତେ || 7 ||

ନିୟତଂ କୁରୁ କର୍ମ ତ୍ଵଂ କର୍ମ ଜ୍ୟାୟୋ ହ୍ୟକର୍ମଣଃ |
ଶରୀରୟାତ୍ରାପି ଚ ତେ ନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ୟେଦକର୍ମଣଃ || 8 ||

ୟଜ୍ଞାର୍ଥାତ୍କର୍ମଣୋ‌உନ୍ୟତ୍ର ଲୋକୋ‌உୟଂ କର୍ମବନ୍ଧନଃ |
ତଦର୍ଥଂ କର୍ମ କୌନ୍ତେୟ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ସମାଚର || 9 ||

ସହୟଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୋଵାଚ ପ୍ରଜାପତିଃ |
ଅନେନ ପ୍ରସଵିଷ୍ୟଧ୍ଵମେଷ ଵୋ‌உସ୍ତ୍ଵିଷ୍ଟକାମଧୁକ || 10 ||

ଦେଵାନ୍ଭାଵୟତାନେନ ତେ ଦେଵା ଭାଵୟନ୍ତୁ ଵଃ |
ପରସ୍ପରଂ ଭାଵୟନ୍ତଃ ଶ୍ରେୟଃ ପରମଵାପ୍ସ୍ୟଥ || 11 ||

ଇଷ୍ଟାନ୍ଭୋଗାନ୍ହି ଵୋ ଦେଵା ଦାସ୍ୟନ୍ତେ ୟଜ୍ଞଭାଵିତାଃ |
ତୈର୍ଦତ୍ତାନପ୍ରଦାୟୈଭ୍ୟୋ ୟୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ୍ତେନ ଏଵ ସଃ || 12 ||

ୟଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାଶିନଃ ସନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ |
ଭୁଞ୍ଜତେ ତେ ତ୍ଵଘଂ ପାପା ୟେ ପଚନ୍ତ୍ୟାତ୍ମକାରଣାତ || 13 ||

ଅନ୍ନାଦ୍ଭଵନ୍ତି ଭୂତାନି ପର୍ଜନ୍ୟାଦନ୍ନସଂଭଵଃ |
ୟଜ୍ଞାଦ୍ଭଵତି ପର୍ଜନ୍ୟୋ ୟଜ୍ଞଃ କର୍ମସମୁଦ୍ଭଵଃ || 14 ||

କର୍ମ ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭଵଂ ଵିଦ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରସମୁଦ୍ଭଵମ |
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଗତଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ୟଂ ୟଜ୍ଞେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ || 15 ||

ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତିତଂ ଚକ୍ରଂ ନାନୁଵର୍ତୟତୀହ ୟଃ |
ଅଘାୟୁରିନ୍ଦ୍ରିୟାରାମୋ ମୋଘଂ ପାର୍ଥ ସ ଜୀଵତି || 16 ||

ୟସ୍ତ୍ଵାତ୍ମରତିରେଵ ସ୍ୟାଦାତ୍ମତୃପ୍ତଶ୍ଚ ମାନଵଃ |
ଆତ୍ମନ୍ୟେଵ ଚ ସଂତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ୟ କାର୍ୟଂ ନ ଵିଦ୍ୟତେ || 17 ||

ନୈଵ ତସ୍ୟ କୃତେନାର୍ଥୋ ନାକୃତେନେହ କଶ୍ଚନ |
ନ ଚାସ୍ୟ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ କଶ୍ଚିଦର୍ଥଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ || 18 ||

ତସ୍ମାଦସକ୍ତଃ ସତତଂ କାର୍ୟଂ କର୍ମ ସମାଚର |
ଅସକ୍ତୋ ହ୍ୟାଚରନ୍କର୍ମ ପରମାପ୍ନୋତି ପୂରୁଷଃ || 19 ||

କର୍ମଣୈଵ ହି ସଂସିଦ୍ଧିମାସ୍ଥିତା ଜନକାଦୟଃ |
ଲୋକସଂଗ୍ରହମେଵାପି ସଂପଶ୍ୟନ୍କର୍ତୁମର୍ହସି || 20 ||

ୟଦ୍ୟଦାଚରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତତ୍ତଦେଵେତରୋ ଜନଃ |
ସ ୟତ୍ପ୍ରମାଣଂ କୁରୁତେ ଲୋକସ୍ତଦନୁଵର୍ତତେ || 21 ||

ନ ମେ ପାର୍ଥାସ୍ତି କର୍ତଵ୍ୟଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ କିଂଚନ |
ନାନଵାପ୍ତମଵାପ୍ତଵ୍ୟଂ ଵର୍ତ ଏଵ ଚ କର୍ମଣି || 22 ||

ୟଦି ହ୍ୟହଂ ନ ଵର୍ତେୟଂ ଜାତୁ କର୍ମଣ୍ୟତନ୍ଦ୍ରିତଃ |
ମମ ଵର୍ତ୍ମାନୁଵର୍ତନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ଵଶଃ || 23 ||

ଉତ୍ସୀଦେୟୁରିମେ ଲୋକା ନ କୁର୍ୟାଂ କର୍ମ ଚେଦହମ |
ସଂକରସ୍ୟ ଚ କର୍ତା ସ୍ୟାମୁପହନ୍ୟାମିମାଃ ପ୍ରଜାଃ || 24 ||

ସକ୍ତାଃ କର୍ମଣ୍ୟଵିଦ୍ଵାଂସୋ ୟଥା କୁର୍ଵନ୍ତି ଭାରତ |
କୁର୍ୟାଦ୍ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତଥାସକ୍ତଶ୍ଚିକୀର୍ଷୁର୍ଲୋକସଂଗ୍ରହମ || 25 ||

ନ ବୁଦ୍ଧିଭେଦଂ ଜନୟେଦଜ୍ଞାନାଂ କର୍ମସଙ୍ଗିନାମ |
ଜୋଷୟେତ୍ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଵିଦ୍ଵାନ୍ୟୁକ୍ତଃ ସମାଚରନ || 26 ||

ପ୍ରକୃତେଃ କ୍ରିୟମାଣାନି ଗୁଣୈଃ କର୍ମାଣି ସର୍ଵଶଃ |
ଅହଂକାରଵିମୂଢାତ୍ମା କର୍ତାହମିତି ମନ୍ୟତେ || 27 ||

ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ତୁ ମହାବାହୋ ଗୁଣକର୍ମଵିଭାଗୟୋଃ |
ଗୁଣା ଗୁଣେଷୁ ଵର୍ତନ୍ତ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ସଜ୍ଜତେ || 28 ||

ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁଣସଂମୂଢାଃ ସଜ୍ଜନ୍ତେ ଗୁଣକର୍ମସୁ |
ତାନକୃତ୍ସ୍ନଵିଦୋ ମନ୍ଦାନ୍କୃତ୍ସ୍ନଵିନ୍ନ ଵିଚାଲୟେତ || 29 ||

ମୟି ସର୍ଵାଣି କର୍ମାଣି ସଂନ୍ୟସ୍ୟାଧ୍ୟାତ୍ମଚେତସା |
ନିରାଶୀର୍ନିର୍ମମୋ ଭୂତ୍ଵା ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ || 30 ||

ୟେ ମେ ମତମିଦଂ ନିତ୍ୟମନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମାନଵାଃ |
ଶ୍ରଦ୍ଧାଵନ୍ତୋ‌உନସୂୟନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ତେ‌உପି କର୍ମଭିଃ || 31 ||

ୟେ ତ୍ଵେତଦଭ୍ୟସୂୟନ୍ତୋ ନାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମେ ମତମ |
ସର୍ଵଜ୍ଞାନଵିମୂଢାଂସ୍ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ନଷ୍ଟାନଚେତସଃ || 32 ||

ସଦୃଶଂ ଚେଷ୍ଟତେ ସ୍ଵସ୍ୟାଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଜ୍ଞାନଵାନପି |
ପ୍ରକୃତିଂ ୟାନ୍ତି ଭୂତାନି ନିଗ୍ରହଃ କିଂ କରିଷ୍ୟତି || 33 ||

ଇନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟାର୍ଥେ ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତୌ |
ତୟୋର୍ନ ଵଶମାଗଚ୍ଛେତ୍ତୌ ହ୍ୟସ୍ୟ ପରିପନ୍ଥିନୌ || 34 ||

ଶ୍ରେୟାନ୍ସ୍ଵଧର୍ମୋ ଵିଗୁଣଃ ପରଧର୍ମାତ୍ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାତ |
ସ୍ଵଧର୍ମେ ନିଧନଂ ଶ୍ରେୟଃ ପରଧର୍ମୋ ଭୟାଵହଃ || 35 ||

ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ |
ଅଥ କେନ ପ୍ରୟୁକ୍ତୋ‌உୟଂ ପାପଂ ଚରତି ପୂରୁଷଃ |
ଅନିଚ୍ଛନ୍ନପି ଵାର୍ଷ୍ଣେୟ ବଲାଦିଵ ନିୟୋଜିତଃ || 36 ||

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ |
କାମ ଏଷ କ୍ରୋଧ ଏଷ ରଜୋଗୁଣସମୁଦ୍ଭଵଃ |
ମହାଶନୋ ମହାପାପ୍ମା ଵିଦ୍ଧ୍ୟେନମିହ ଵୈରିଣମ || 37 ||

ଧୂମେନାଵ୍ରିୟତେ ଵହ୍ନିର୍ୟଥାଦର୍ଶୋ ମଲେନ ଚ |
ୟଥୋଲ୍ବେନାଵୃତୋ ଗର୍ଭସ୍ତଥା ତେନେଦମାଵୃତମ || 38 ||

ଆଵୃତଂ ଜ୍ଞାନମେତେନ ଜ୍ଞାନିନୋ ନିତ୍ୟଵୈରିଣା |
କାମରୂପେଣ କୌନ୍ତେୟ ଦୁଷ୍ପୂରେଣାନଲେନ ଚ || 39 ||

ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରସ୍ୟାଧିଷ୍ଠାନମୁଚ୍ୟତେ |
ଏତୈର୍ଵିମୋହୟତ୍ୟେଷ ଜ୍ଞାନମାଵୃତ୍ୟ ଦେହିନମ || 40 ||

ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରିୟାଣ୍ୟାଦୌ ନିୟମ୍ୟ ଭରତର୍ଷଭ |
ପାପ୍ମାନଂ ପ୍ରଜହି ହ୍ୟେନଂ ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନନାଶନମ || 41 ||

ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପରାଣ୍ୟାହୁରିନ୍ଦ୍ରିୟେଭ୍ୟଃ ପରଂ ମନଃ |
ମନସସ୍ତୁ ପରା ବୁଦ୍ଧିର୍ୟୋ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରତସ୍ତୁ ସଃ || 42 ||

ଏଵଂ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସଂସ୍ତଭ୍ୟାତ୍ମାନମାତ୍ମନା |
ଜହି ଶତ୍ରୁଂ ମହାବାହୋ କାମରୂପଂ ଦୁରାସଦମ || 43 ||

ଓଂ ତତ୍ସଦିତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତାସୂପନିଷତ୍ସୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ୟାୟାଂ ୟୋଗଶାସ୍ତ୍ରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ଜୁନସଂଵାଦେ

କର୍ମୟୋଗୋ ନାମ ତୃତୀୟୋ‌உଧ୍ୟାୟଃ ||3 ||